سازوکارهای صدور انقلاب ایران و روسیه : شباهت ها و تفاوت ها

نویسندگان

1 - استاد گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دکتری

3 استادیار دانشگاه علوم و تحقیقات

4 استاد علوم سیاسی واحد علوم و تحقیقات تهران

doi
20.1001.1.23222573.1400.10.1.2.2
چکیده

انقلاب کمونیستی روسیه در سال 1917 به رهبری ولادیمیر لنین و انقلاب اسلامی ایران در سال 1979 به رهبری امام خمینی به ثمر نشستند و مانند اکثر انقلاب ها، صدور انقلاب در دستور کار رهبران آن ها قرار گرفت. سازوکارهای صدور انقلاب های ایران و روسیه دارای وجوه تشابه و تمایز بسیاری است. برای درک این تفاوت ها و شباهت ها از نظریه سازه انگاری که هم به معانی، انگاره ها، قواعد، هنجارها و رویه ها به عنوان عوامل فکری و هم به عوامل مادی تکوین پدیده های اجتماعی توجه می کند، بهره می بریم. با نگاهی سازه انگارانه، بویژه از منظر سازه انگاران کل گرا در می یابیم که انقلاب ایران و انقلاب روسیه از نظر توجه به تبلیغات، حمایت از جنبش های رهایی بخش و ضد سرمایه داری، بهره گیری از دیپلماسی عمومی و استفاده از الگوی انقلاب به عنوان نمونه دارای وجوه تشابه و از جهت استفاده از ابزار فیزیکی، جنگ و اشغال سرزمینی و نیز احزاب کمونیست در خارج از کشور توسط انقلابیون روسیه و ترویج گفتمان مقاومت شیعی و استفاده ازعناصر دینی از طریق تربیت و اعزام مبلغان مذهبی و اشاعه مناسک دینی در سراسر جهان اسلام از سوی انقلابیون ایران دارای وجه افتراق عمده اند.