بررسی تاثیر غیرخطی توسعه مالی بر ارزش افزوده بخش کشاورزی در کشورهای عضو دی هشت
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه
2 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی گروه اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه
3 دانشیار گروه اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
توسعه مالی با کمک به تسریع سرمایهگذاری منجر به رشد و توسعه اقتصادی شده و از سوی دیگر، بخش کشاورزی بویژه در کشورهای در حال توسعه، یکی دیگر از عوامل مهم در رسیدن به رشد و توسعه اقتصادی است. لذا، توسعه و گسترش بازارهای مالی در بخش کشاورزی این کشورها از اهمیتی ویژه برخوردار است. از اینرو، این مطالعه با هدف بررسی رفتار غیرخطی ارزشافزوده بخش کشاورزی در دامنههای گوناگون از اعتبارات اعطایی به بخش خصوصی به عنوان شاخص توسعه مالی، برای کشورهای عضو دی هشت طی دوره 2015-1995 در چارچوب یک مدل غیرخطی پنلی انجام گرفته است. نتایج حاکی از آن است که توسعه مالی با سرعت ملایم 16/3، با گذشتن از حد آستانه که معادل 10/16 درصد ارزش تولید ناخالص داخلی است، از رژیم یک به رژیم دو گذر خواهد کرد و عامل رابطه غیرخطی در مدل است. تاثیر این متغیر در رژیم نخست مثبت و با قرار گرفتن در رژیم دوم منفی برآورد شده است. تورم در رژیم نخست تاثیر مثبت و بیمعنی، و در رژیم دوم تاثیری منفی و معنیدار بر ارزشافزوده کشاورزی دارد. سرمایه و نیروی کار نیز در هر دو رژیم تاثیر مثبت و معنیدار بر ارزش افزوده کشاورزی دارند، اما این تاثیر در رژیم دوم برای هر دو متغیر کاهش یافته است که با توجه به افزایش تورم ناشی از افزایش توسعه مالی بیشتر از حد آستانه، این کاهش برای این دو متغیر منطقی میباشد. بنابراین، با توجه به نتایج که حاکی از عملکرد ضعیف بازارهای مالی در تخصیص و جهتدهی به اعتبارات است، باید با اقدامهایی مانند ایجاد فضای رقابتی در سیستم بانکی این کشورها، انتخاب درست متقاضیان وام، تخصیص مطلوب منابع مالی بین بخشهای گوناگون کشاورزی و سایر بخشها، زمینه رشد بخش کشاورزی به عنوان یکی از بخشهای مهم در رسیدن به رشد اقتصادی کشورها، فراهم شود.