دلالت‌های اجتماعی آزمایشگاه سیاستی به‌مثابۀ ضرورتی برای حکمرانی در ایران آینده

نویسندگان

1 گروه حکمرانی فرهنگی اجتماعی، دانشکدۀ حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jisr.2025.376844.1507
چکیده

آزمایشگاه سیاستی از ابزارهای مورد اجماعی است که طراحی سیاست‌ها در آن انجام و به محک آزمون قرار داده می‌شود. این پژوهش با هدف ارائۀ دلالت‌های اجتماعی آزمایشگاه سیاستی، ضرورت‌های اجتماعی عقلانی عمل‌کردن نظام حکمرانی برای ایران آینده را ارائه می‌کند. این تحقیق توصیفی-تحلیلی است و در آن از تکنیک اتواتنوگرافی برای باورپذیرتر‌کردن گزاره‌ها استفاده شده است. براساس یافته‌ها، آزمایشگاه سیاستی تلاقی میدان آکادمی، سیاست و حوزۀ عمومی است که نقش کنشگر مرزی را ایفا می‌کند و با تقویت کنش عقلانی ارتباطی، در پی گشوده‌تر‌شدن تصمیم‌گیری به‌سوی عرصۀ عمومی و ایجاد وفاق و اجماع مبتنی بر استدلال است. این مطالعه نشان می‌دهد دلالت‌های اجتماعی آزمایشگاه سیاستی در ایران ناظر بر تقویت ابعاد اجتماعی سیاست‌ها، مشارکتی‌کردن نظام حکمرانی، تقویت تفکر آینده‌پژوهانه و ارزیابی تأثیر اجتماعی سیاست‌ها و بهنگام‌کردن پاسخ‌های سیاستی به مسائل عمومی است. همچنین عرصه‌ای برای واقع‌بینی و اقدام به اندازۀ ظرفیت نظام حکمرانی تلقی می‌شود. استنباط مقاله این است که آزمایشگاه سیاست اجتماعی به‌مثابۀ امکانی برای عقلانی عمل‌کردن نظام حکمرانی و ابزاری برای فهم و حل مسئله تلقی می‌شود که کارآمدی و قابلیت نظام حکمرانی را ارتقا می‌دهد. از این‌رو ضرورت دارد آزمایشگاه‌های سیاستی به‌عنوان یک گفتمان عمومی مورد توجه بازیگران حکمرانی قرار گیرد و قرائت اجتماعی در کنار قرائت اقتصادی و سیاسی در این عرصه مبنا باشد.