ارزیابی کیفیت منابع آب زیرزمینی با استفاده از آنالیزهای چند متغیره (مطالعه موردی: دشت بهبهان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان

2 عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان. دانشگاه آزاد، واحد جیرفت، ایران

3 استادیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج

doi
چکیده

منابع آب زیرزمینی نقش مهمی در توسعه و پایداری یک سرزمین ایفا می‏کنند. بنابراین در مناطقی که دسترسی به منابع آب سطحی، محدود و بارش‌ها کم و نامنظم می‌باشد، مدیریت کمی و کیفی منابع آب زیرزمینی جزء لاینفک اصول توسعه‌ی پایدار می‌باشد. در این بین یکی از ارکان اصلی مدیریت منابع آبی، ارزیابی خصوصیات کیفی این منابع می‌باشد. در این تحقیق از روش آنالیز مؤلفه‌های اصلی (PCA) جهت تحلیل کیفیت آب زیرزمین دشت بهبهان. استفاده شده است. بدین منظور ۱۲ متغیر کیفی برای تجزیه و تحلیل خصوصیات کیفیت آب دشت بهبهان انتخاب شد. آزمون KMO و بارتلت نشان داد که امکان استفاده از روش PCA برای تجزیه و تحلیل خصوصیات کیفی آب زیرزمینی دشت با استفاده از پایگاه داده ساخته شده براساس متغیرهای انتخاب شده وجود دارد. بنابراین با استفاده از PCA دو محور (مؤلفه) اصلی که ۳۰۷/۸۵ درصد از واریانس کل داده‌های مشاهداتی را پوشش می‌داد، استخراج گردید. مؤلفه اول ۶۸/۷۶ درصد واریانس داده‌ها را در بر گرفته و عمدتا تحت تاثیر 10 متغیر (TH، SAR، K، Na، Mg، Ca، Cl، SO4، TDS و EC ) و محور دوم با توضیح ۶۲۲/۸ درصد واریانس کل، دارای همبستگی مثبت بالا با HCO3 و همبستگی منفی با pH می‌باشد. در این تحقیق همچنین الگوی تغییرات مکانی هر متغیر و ارتباط آن با کاربری اراضی مورد بررسی قرار گرفت.