محاسبه توزیع عرضی انتقال رسوب در رودخانهها با استفاده از مدل ریاضی شبه دوبعدی (مطالعه موردی: رودخانه قرهسو)
نویسندگان
1 دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
2 گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، ایران
3 دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
doi
چکیده
پیشبینی صحیح پارامترهای هیدرولیک جریان و رسوب برای بهرهبرداری و مدیریت بهتر رودخانهها از اهمیت زیادی برخوردار است. امروزه مدلهای ریاضی شبهدوبعدی به عنوان یک راهحل بهینه و کارآمد، کاربرد گستردهای در مباحث هیدرولیک جریان و رسوب رودخانهها یافتهاند. در این مدلها، تغییرات سرعت در عرض رودخانهها به کمک حل عددی معادلات دیفرانسیل ناویر-استوکس و در شرایط جریان ماندگار و یکنواخت شبیهسازی میشود. در پژوهش حاضر با استفاده از مدل ریاضی شبه دوبعدی شیونو و نایت (1991)، توزیع عرضی سرعت جریان در رودخانه قرهسو محاسبه شده و سپس به کمک این نتایج و نیز با استفاده از روابط تجربی انتقال رسوب، توزیع عرضی رسوب کل و ظرفیت انتقال رسوب رودخانه تعیین شد. نتایج حاصله نشان دهنده عملکرد مناسب مدل شبه دوبعدی در برآورد توزیع عرضی سرعت جریان با خطای نسبی 7/8 میباشد. همچنین از میان روابط مختلف انتقال رسوب، روابط یانگ و ایکرز-وایت به ترتیب با متوسط خطای نسبی 45 و 67 درصد، دارای بیشترین دقت میباشند. رابطه لارسن با متوسط خطای نسبی 245 درصد، دارای دقت بسیار کمی است.