فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سکونتگاه‌های روستایی تحت‌تأثیر شاخص‌های محیطی متفاوتی شکل‌گرفته‌اند. امروزه برنامه‌ریزی برای نواحی روستایی، نیاز به شناخت درست از ظرفیت‌های طبیعی موجود و به‌کارگیری تصمیمات مطلوب است. داده‌های مکانی یا محیطی در این زمینه نقش مهمی دارند. بر همین اساس در این تحقیق هدف شناخت داده‌های محیطی مؤثر در مباحث روستایی و سپس تحلیل این داده‌ها در شکل گیری و توسعه پایدار سکونتگاه‌های روستایی و اولویت بندی آنها از نظر استقرار در پهنه‌های جغرافیایی است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده‌های مکانی سازمان نقشه برداری کشور است. در این تحقیق از 13 شاخص استفاده شد. روش استانداردسازی داده‌ها، Fuzzy AHP بوده است. روش تحلیل داده‌ها با به‌کارگیری الگوریتم‌های مختلف در نرم‌افزار Arc GIS از جمله درون‌یابی (IDW و Krijing)، الگوریتم همپوشانی (Weighted Sum Overlay) و عمل وزن دهی در مدل (IO) بوده است. برای وزن دهی و مقایسه معیارها از دیدگاه کارشناسان به‌صورت پنل(10 نفر) مبتنی بر روش AHP در نرم‌افزار Expert Choice استفاده شد. بر اساس نتایج شاخص ژئومورفولوژی 455/0، شاخص پوشش زمین 263/0، شاخص فاصله از مخاطرات 141/0 و شاخص اقلیمی 141/0 در استقرار سکونتگاه‌های روستایی، به‌ترتیب نقش مهمی داشته است. همچنین مهمترین عامل «متوسط بارش سالانه» با ضریب اهمیت 239/0 شناخته شد. تحلیل همپوشانی نشان داد که بیش از 121 نقطه روستایی (38/10 درصد) در شرایط نامناسب، 334 روستا(6/28 درصد) در وضعیت متوسط و 713 روستا(89/60 درصد) در وضعیت مناسبی ارزیابی بوده است.