کاربست سواد رسانه‌ای دینی در مواجهه با آسیب‌های فضای مجازی به‌عنوان یک مسئلۀ مستحدثه

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری مدیریت رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار و مدیر گروه ارتباطات دانشکدۀ علوم انسانی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استاد گروه مدیریت رسانه، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.22059/jorr.2020.255178.1008021
چکیده

در این پژوهش برآنیم که به‌کمک روش مطالعات اسنادی و نظریات کارشناسان مرتبط و با استفاده از مصادیق و نمونه‌های آموزه‌های دینیِ و تطبیق آن با آسیب‌های موجود در فضای رسانه‌های نوین به‌عنوان یکی از مصادیق مسائل مستحدثه، فتح بابی برای انجام دادن پژوهش‌های جامع‌تر و در نهایت ارائۀ مدل آموزش سواد رسانه‌ای دینی باشد. در این پژوهش مشخص شد که در زمینۀ هر سه نقش مخاطبان رسانه‌های جدید (تولید، مصرف و بازنشر پیام‌های رسانه‌ای) در آموزه‌های دینی ما (آیات قران کریم، احادیث و سیرۀ معصومین(ع)، احکام فقهی و تعلیمات اخلاقی) مصادیق فراوانی که مخاطبان را در مواجهۀ صحیح با این رسانه‌ها راهنمایی می‌کند، وجود دارد که با استفاده از ابزارهای گوناگون رسانه‌ای می‌توان از آنها برای ارتقای سواد رسانه‌ای مخاطبان کمک گرفت. از جمله اصطلاحات قرآنی، روایی، فقهی و اخلاقی که در این پژوهش بررسی مصداقی شده‌اند، می‌توان به: افک، مرجفون، خراصون، اشاعۀ فحشا، امر به معروف و نهی از منکر، غفلت، ظن حرام، مسئول بودن گوش و چشم و دل و حرمت آبروی مؤمن اشاره کرد.