شناسایی و اولویتبندی روشهای تأمین مالی مناسب در مساجد جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد مدیریت مالی، گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
2 عضو هیأت علمی، گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، گرایش اقتصاد مالی، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
doi
10.30497/ifr.2024.246703.1903چکیده
مساجد نهتنها دارای نقشهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هستند بلکه دارای جنبه اقتصادی نیز هستند. پژوهش حاضر با شناسایی و اولویتبندی روشهای تأمین مالی مناسب در مساجد، به شناسایی این اولویتها پرداخته و با استفاده از مطالعات کتابخانهای و مصاحبه با افراد خبره در این زمینه، به احصای معیارهای مطلوب تأمین مالی آن پرداخته است. تحقیق موردنظر به لحاظ هدف از نوع کاربردی و ازنظر روش «تحلیلی- توصیفی» و مبتنیبر مستندات و کسب نظر خبرگان است. شناسایی روشها و معیارها براساس روش تحلیل مضمون صورت پذیرفت؛ سپس در گام بعدی به کمک پرسشنامههای مقایسه زوجی و براساس روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، اولویتبندی روشها و معیارها انجام گرفت و درنهایت پاسخها توسط روش میانگین هندسی تلفیقشده و تحلیل گردیدند. نتایج پژوهش، معیارهای؛ افزایش مشارکت مردمی، تعامل صحیح با حاکمیت، افزایش کارایی بودجهای، تناسب با شأن و جایگاه مسجد و تطابق با فقه امامیه را بهعنوان معیارهای این حوزه نشان داده و نتایج حاصل از تجزیهوتحلیل اطلاعات و اولویتبندی معیارها، بیانگر آن است که در بین معیارهای مطرحشده، به ترتیب: افزایش مشارکت مردمی، تناسب با شأن و جایگاه مسجد، افزایش کارایی بودجه، تعامل صحیح با حاکمیت و تطابق با فقه امامیه بیشترین اهمیت را دارند. براساس همین پژوهش، در بین روشهای تأمین مالی مطلوب در مساجد از منظر ابزارها، به ترتیب؛ ابزارهای مردمپایه، ابزارهای مبتنیبر فناوری مالی، ابزارهای غیرانتفاعی تجهیز منابع، ابزارهای انتفاعی تجهیز منابع و ابزارهای مبتنیبر سرمایهگذاری بیشترین اهمیت را دارند که نشاندهنده نقش مؤثر مردم در تأمین مالی مساجد است. از حیث فعالیتهای درآمدی نیز فعالیتهای درآمدزای مسجد، مؤسسات خیریه، سازمانهای عمومی غیردولتی، نهادهای نظامی و کمکهای دولتی، بیشترین اهمیت را در تأمین مالی مساجد دارند.