ارزیابی اثرات نابهنگامی تغییر اقلیم بر تولیدات کشاورزی و وضعیت درآمدی کشاورزان اراضی پاییندست سد طالقان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور تهران.
doi
چکیده
تغییر اقلیم پدیدهای است که از راه اثرات مستقیم تغییر دما و بارش بر بخش کشاورزی تأثیرگذار است. به همین منظور، در این پژوهش اثرات نابهنگامی تغییر اقلیم بر تولیدات بخش کشاورزی و وضعیت درآمدی کشاورزان در سطح منطقهای و در محدوده مطالعاتی اراضی پاییندست سد طالقان ارزیابی شد. ابتدا الگوی رفتاری متغیرهای اقلیمی دما و بارش طی دوره 1395-1370 بررسی شد و سپس با استفاده از روشهای اقتصادسنجیاثر متغیرهای بالا بر عملکرد محصولات منتخب اراضی پاییندست سد طالقان بررسی شد. در ادامه، با لحاظ کردن نتایج تحلیلهای رگرسیونی در مدل برنامهریزی ریاضی اثباتی چند دورهای (MP-PMP) با رهیافت تابع هزینه ترانسندنتال، اثر سناریوی تلفیقی دو درجه افزایش دما و پانزده میلیمتر کاهش بارش بر تولیدات کشاورزی و وضعیت درآمدی کشاورزان اراضی پاییندست سد طالقان تحلیل شد. نتایج نشان دادند کهبا اعمال سناریوی تلفیقی بالا، عملکرد جو آبی، ذرت دانهای، چغندر قند و یونجه به ترتیب 9/14، 1/19، 4/17 و 0/13 درصد افزایش و عملکرد گندم آبی، گوجه فرنگی و کلزا به ترتیب 4/21، 5/16 و 2/26 درصد کاهش مییابد. مجموع بازده ناخالص کشاورزان نیز نسبت به سال پایه 16/5 درصد کاهش مییابد و از 9208 به 8733 میلیون ریال میرسد. در پایان، با توجه به نابهنگامی تغییرات اقلیمی دربرنامهریزی منطقهای، برای افزایش مقدارتولیدمحصولات کشاورزی در اراضی پاییندست سد طالقانپیشنهاد میشود که ابتدا به عامل بهبودعملکرد در واحد سطح (با توجه به اثرات مثبت تغییر اقلیم بر عملکرد محصولات منتخب) پرداخته شود و توسعه سطح زیرکشت محصولاتی چون ذرت، چغندر و یونجه در اولویت بعدی قرارگیرد