فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در کتب اصولی فریقین در باب ادلۀ احکام، دو منبع کتاب و سنت و بعد از آن، اجماع و عقل به‌عنوان منابع مشترک (با اختلاف تفسیر در دو مورد اخیر) به‌چشم می‌خورد. اما در کتب اصولی عامه علاوه بر منابع اربعۀ مذکور، منابع اختصاصی دیگری نیز وجود دارد که دلیلیت آنها در میان اصولیون عامه مورد اختلاف بوده و از جملۀ این منابع، قول صحابی است. برخی از اصولیون عامه قائل به حجیت این اقوال و برخی قائل به عدم حجیت آنها هستند و هردو گروه برای مدعای خود به ادله‌ای استناد کرده‌اند. که این ادله یا لفظی است یا لبی. آن دسته از اصولیون عامه که قائل به حجیت قول صحابه هستند، ادلۀ لبی را به دو صورت اجماع و عقل تقسیم و دلیل اجماع را در دو قالب و دلیل عقلی را در سه قالب طرح کرده‌اند. مسئلۀ مورد بحث این است که آیا این ادله برای اثبات حجیت اقوال صحابه صحیح و کافی هستند؟ در پژوهش حاضر با روش تحلیلی و توصیفی و با هدف دستیابی به ادلۀ واقعی احکام پس از استقرای کتب اصولی عامه و بررسی کلمات اصولیین آنها، به این نتیجه می‌رسیم که ادلۀ این گروه برای اثبات چنین اصلی کافی نیست و در مقابل آنها، نقدهای جدی و پاسخ‌های مستدلی وجود دارد.