طراحی چارچوب توسعۀ استعداد فراگیر درسازمان (مورد مطالعه: سازمان تأمین اجتماعی)
نویسندگان
1 دانشجو دکتری، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت سرزمینی و امور عمومی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی و کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jipa.2025.399679.3749چکیده
هدف: توسعۀ استعداد فراگیر، بهمعنای ایجاد فرصت رشد و شکوفایی برای همه کارکنان است و این رویکرد باعث میشود که توانمندیها و قابلیتهای ذاتی افراد شناسایی و توسعه داده شود تا از این طریق، کارکنان قادر باشند در مشاغلی که با استعدادهای آنها تناسب دارد، قرار بگیرند. زمانی که کارکنان احساس کنند تواناییهای آنها مورد توجه سازمان قرار گرفته است و فرصت رشد دارند، حس تعلق و مشارکت در آنها تقویت میشود و به اشتراک دانش، تبادل نظرها و ایدهها، در درون سازمان کمک میکنند. هدف از انجام پژوهش حاضر، طراحی چارچوب توسعۀ استعداد فراگیر در سازمان تأمین اجتماعی است تا زمینهای برای خودشکوفایی و قرار گرفتن کارکنان در مسیر شغلی متناسب با استعداد باشد.روش: پژوهش صورتپذیرفته از پارادایم تفسیری تبعیت میکند. رویکرد پژوهش استقرایی و از لحاظ هدف کاربردی است. استراتژی پژوهش تحلیل مضمون، روش پژوهش کیفی و از نظر افق زمانی مقطعی است. ابزار گردآوری و تجزیهوتحلیل دادهها، مصاحبه از نوع نیمهساختاریافته بوده است. تجزیهوتحلیل دادههای حاصل از مصاحبهها، با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه آماری، مدیران و خبرگان ستاد مرکزی سازمان تأمین اجتماعی است. سازمان تأمین اجتماعی، یکی از سازمانهای زیرمجموعه دولت است که در سه بخش بیمهای، درمانی و اقتصادی، به ذینفعان خدمات ارائه میکند. در این روش، مشارکتکنندگان بهصورت هدفمند و با فن گلولۀ برفی برای انجام مصاحبه انتخاب شدند. مشارکتکنندگان ۱۲ نفر از خبرگان حوزۀ منابع انسانی بودند.یافتهها: پس از انجام مراحل مختلف پژوهش، مدل در هشت بخش مختلف سازماندهی و ترسیم شد: اصول و مبانی بنیادین، الزامات و ضروریات، کشف و شناسایی پتانسیل، تبدیل پتانسیل به نقاط قوت، عوامل مداخلهگر، عوامل تعدیلگر، نتایج و پیامدها.نتیجهگیری: با توجه به مبانی نظری و یافتههای پژوهش، انتخاب استراتژی توسعۀ استعداد فراگیر، برای سازمان تأمین اجتماعی مناسب است. با توجه به نگاه انسانگرایانه و مبتنی بر روانشناسی مثبتگرای این مدل به کارکنان، پیادهسازی و اجرای آن میتواند بیش از پیش به دیده شدن قابلیتهای ذاتی کارکنان توسط سازمان کمک کند و قادر است تا از طریق فراهمکردن حس ارزشمندی، خودباوری، خوشکوفایی در کارکنان، همچنین توسعۀ فردی آنها، زمینۀ ارتقای مهارتها و انگیزه کارکنان را فراهم کند. در این راستا، سازمان دارای مخزنی از کارکنان متنوع و با استعداد خواهد بود که با نخبهپروری و نخبهگزینی و نیز تناسب داشتن شغل با استعدادها و قابلیتهای ذاتی توسعهیافتۀ افراد، باعث میشود تا کارکنان بتوانند از کار و شغلی که در آن قرار دارند، لذت بیشتری ببرند. پیامدهای فردی و سازمانی اجرای برنامه توسعۀ استعداد فراگیر عبارتاند از: کارکنان متعهد، کارکنان وفادار، رضایت شغلی، محیط سازمانی پویا، افزایش اشتیاق به خلاقیت و نوآوری، استفاده بهینه از منابع انسانی، ارتقای اثربخشی، محیط سازمانی پویا، گفتمان جدید درون سازمانی، توسعۀ سازمانی، همدلی، کاهش ترک کار، تحقق اهداف استراتژیک، بازگشت سرمایه، تقویت برند سازمانی، تمایل دیگران به جذب در سازمان، فرهیختگی سازمانی، کارکنان پاسخگو، سازمان همسو با محیط دائماً در حال تغییر، تضعیف افسردگی شغلی و سازمان یادگیرنده.