نتنوگرافی تجربۀ انسان‌ها در مواجهه با فناوری بلاک‌چین

نویسندگان

1 گروه مردم‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مردم‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه مردم‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jisr.2025.384138.1548
چکیده

با رشد و گسترش حیرت‌انگیز فناوری در روزگار کنونی، رابطۀ انسان و فناوری هر روز پیچیده‌تر می‌شود و این مسئله حیات اجتماعی انسان‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. مسئلۀ اصلی پژوهش پیش‌رو بررسی مردم‌نگارانۀ روایت انسان‌ها از برداشتشان از زندگی تحت تأثیر این فناوری‌های نوظهور در قالب تجربۀ شخصی خودشان است. منظور از فناوری‌های نوظهور در این پژوهش به‌طور مشخص فناوری‌های مرتبط با اقتصاد بلاک‌چینی است. ارتباط انسان‌ها با این فناوری تا حدی نامأنوس بررسی می‌شود تا از این طریق به تحلیلی از جهان جدید دست بیابیم و الزامات هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی آن را کنکاش کنیم. در همین راستا به تحلیل نظرات کاربران فعال در حوزۀ بلاک‌چین در اینستاگرام پرداختیم و با شناسایی 9 کاربر فعال و تأثیرگذار در این فضا، با روش نتنوگرافی صفحات مجازی آن‌ها را مورد تحلیل قرار دادیم. نظرات کاربران در سه دستۀ مفهومی قرار گرفتند: 1. دیدگاه‌های انقلابی؛ 2. دیدگاه‌های خنثی؛ و 3. دیدگاه‌های هیبریدی؛ هرچند بلاک‌چین از ابتدا ادعای ارائۀ نظم اقتصادی غیرمتمرکز جدید و جایگزینی این نظام اقتصادی با سیستم فعلی اقتصاد جهانی را داشته است. پس از تحلیل انسان‌شناختی این دسته‌های مفهومی، درنهایت به‌نظر می‌رسد پتانسیل انقلابی بلاک‌چین در حدی نیست که ساختارهای پهن‌دامنۀ نظام سرمایه‌داری را به‌کلی تغییر دهد و نظام مالی جدیدی را مستقر کند، بلکه با جاگیری در همین ساختار کنونی می‌تواند سبب بهبود امور اجتماعی و حیات انسانی شود.