نقش حکومت در ایجاد شبکه های آبیاری و توسعه کشاورزی در مغرب قرون میانه
نویسندگان
1 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ، ایران.
doi
10.30465/sehs.2023.42685.1852چکیده
نوشتار حاضر به بررسی تاریخی جایگاه و نقش حکومتهای مغرب دوران میانه در ایجاد و کنترل نظام آبیاری در اقتصاد کشاورزی میپردازد. به نظر میرسد در مغرب قرون میانه یک سیاست آگاهانه برای توسعه کشاورزی از طریق توسعه شبکههای آبیاری و فنآوریهای جدید آب وجود داشته است. پرسش اصلی ما این است که جایگاه و نقش حکومتهای مغرب در آبرسانی و ایجاد شبکههای آبیاری برای زمینهای کشاورزی در دوران تاریخی مورد نظر چگونه بوده است؟ مدعا و پاسخ آغازین ایناست که «دولتهای مغرب قرون میانه در مجموع در ایجاد شبکههای آبرسانی برای زمینهای کشاورزی از طریق ایجاد سازه های عظیم آبیاری نقش بهسزایی داشته اند». آنچه در نهایت مبتنی بر روش مطالعه تطبیقیتاریخی و ملهم از چارچوب مفهومی ویتفوگل، بدان دست یافتیم این است که شیوههای کشاورزی مغرب قرون میانه نتیجه یک سیاست آگاهانه در حوزههای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بوده است، سیاستهایی که تمایل به تشویق روندهای توسعه زمین های قابلکشت داشتند. افزایش آبیاری و کنترل آب های سطحی از طریق ایجاد سازههایخاکی و سنگی، افزایش تسلط حکومتها بر سیستمهای آبیاری و تولیت ایشان بر ساخت و نگهداری اینسیستمها و درنتیجه احیاء و توسعه زمینهای زراعی و افزایش چشمگیر محصولات کشاورزی به ویژگیهای مهم دوران مورد بحث ما تبدیل شد.