بررسی اثر تغییراقلیم بر تبخیر- تعرق و نیاز آبی گندم در منطقهی بجنورد
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4 استاد گروه زراعت دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
چکیده
به منظور شناخت بیشتر نسبت به تاثیرات پدیدهی تغییراقلیم جهانی، در تحقیق پیش رو اثر تغییرات اقلیمی بر تبخیر- تعرق و نیاز آبی گندمهای دیم و آبی در منطقهی بجنورد مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور، فراسنجهای هواشناسی حداقل و حداکثر دما، بارش و تابش روزانه طی سالهای 1983 تا 2012 از ادارهی هواشناسی اخذ، و به عنوان داده های مشاهده ای به نرم افزار LARS-WG وارد شدند. فراسنجهای دما و بارش منطقهی بجنورد با استفاده از شبیه ساز گردش عمومی HadCM3 و تحت نمایشنامههای انتشار A1B، A2 و B1 برای سه دورهی زمانی 2040-2011، 2070-2041 و 2100-2071 تولید شده، و با استفاده از نرم افزار LARS-WG5 ریزمقیاس شدند. از شبیه ساز SSM-WHEAT، که دارای قابلیت تغییر در تاریخ کشت میباشد، برای شبیه سازی رشد گندم استفاده شد. نتایج تغییر اقلیم حاکی از آن بودند که به طور کلی، دمای منطقه تا سال 2100 در تمام ماههای سال روند افزایشی خواهدداشت. همچنین اندازهی بارندگی در دسامبر، ژانویه، فوریه و مارس افزایش، اما در آوریل، می، آگوست و سپتامبر کاهش می یابد. نتایج شبیه سازی با SSM-WHEAT نیز نشان دادند که به خاطر کاهش در طول فصل رشد گندم، اندازهی تبخیر- تعرق گندم بهطور کلی تا سال 2100کاهش مییابد، اما تبخیر-تعرق طی فصل رشد در تاریخ کشتهای دیرتر در دیمکاری کاهش و در کشت آبی افزایش مییابد. با کاهش اندازهی تبخیر-تعرق، نیاز خالص آبیاری نیز تا پایان قرن حاضر کاهش می یابد، اما در هر دورهی زمانی با جابه جایی تاریخ کشت به سمت اواخر پاییز، بر مقدار آن افزوده میشود.