مقایسه دو شبیهHadCM3 و ECHO-Gدر ارزیابی تغییر اقلیم حوضۀ آبخیز بابلرود در دوره 2065-2046
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه پیامنور، دانشکده ی علوم کشاورزی، گروه علمی منابعطبیعی و محیط زیست، تهران، 4697-19395، ج.ا.ا.
2 استادیار دانشگاه پیامنور، دانشکده ی علوم کشاورزی، گروه علمی منابعطبیعی و محیط زیست، تهران، 4697-19395، ج.ا.ا.
3 مربی دانشگاه پیامنور، دانشکده ی علوم کشاورزی، گروه علمی منابعطبیعی و محیط زیست، تهران، 4697-19395، ج.ا.ا.
doi
چکیده
حوادث اقلیمی متفاوتی اعم از سیل و خشکسالی را در سالیان اخیر در سطح حوضۀ آبخیز بابلرود شاهد بودهایم که لزوم مطالعه هر چه بیشتر مؤلفههای نرمافزارهای اقلیمی مؤثر را در فرایندهای هواشناسی و آبشناسی حوضۀ آبخیز مورد تأکید قرار میدهند. این کار از طریق نرمافزارهای گردش عمومی جو انجام میپذیرد. بهدلیل بزرگ مقیاس بودن شبکۀ محاسباتی نرمافزارهای گردش عمومی جو، این نرمافزارها قادر به پیشبینی فراسنجهای آب و هواشناسی در مقیاس نقطهای نیستند. ابزار واسطی بهنام مولد هواشناسی ابداع گردیده است که به وسیلۀ آن میتوان تغییر اقلیم را در مقیاس نقطهای، و ایستگاه موردنظر، ارزیابی کرد. در این پژوهش، دادههای نرمافزارهای گردش عمومی جو HadCM3 و ECHO-G، با بهکارگیری نرمافزار LARS-WG تحت نمایشنامه ی مشابۀ A1B برای دورۀ زمانی 2065-2046 ریزمقیاس شده و مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرفتند. نرمافزار لارس با معرفی چهار متغیر اقلیمی مربوط به دورۀ پایۀ آماری 2011-1982، مورد واسنجی و صحتسنجی قرار گرفت. سپس، خودهمبستگی میانگین بین دادههای دیدهبانی شده برای شبیهسازی بارش، دمای بیشینه، دمای کمینه و تابش بهوسیلۀ نرمافزار لارس برای شبیهسازی دورههای آتی بهکار گرفته شد. بر پایۀ یافتههای این پژوهش، نرمافزار ECHO-G نسبت به نرمافزار HadCM3 تحت نمایشنامه ی مشابه، بارش کمتر و دمای بیشتر را پیشبینی کرد. بارش در حوضۀ آبخیز بابلرود در دورۀ مربوطه، 52- تا 17+ درصد متغیر خواهد بود. همچنین، این حدود تغییرات با افزایش بارش در ماههای پر بارش و کاهش شدید بارندگی در ماههای کم بارش تابستان همراه خواهند بود. بیشترین کاهش مربوط به ماه کم بارش آگوست (43 میلیمتر) در نرمافزار ECHO-G است. بیشترین افزایش بارش نیز مربوط به ماه اکتبر (27 میلیمتر) در نرمافزار HadCM3 میباشد.