مطالعه نحوه اثرگذاری عوامل تاریخی دوره قاجار بر منظرهای روستایی آن
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای باستان شناسی دوران اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار گروه باستان شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استاد گروه باستان شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30465/sehs.2022.39629.1781چکیده
بافت تاریخی دوره قاجار که بهعنوان بافت تاریخی آغاز گذار از سنت به مدرنیته در تاریخ ایران شناخته میشود شرایط تاریخیای را رقم زد که بر ساحتهای مختلف جامعه ایرانی ازجمله منظرهای فرهنگی روستاها تأثیر گذاشت. بهتناسب مفهوم منظر روستایی، سؤالاتی که این پژوهش سر آن دارد به آنها پاسخ دهد عبارتاند از: عوامل تاریخی چگونه بر منظرهای روستایی تأثیر گذاشت ؟ و آیا این عوامل منجر به گذار از منظرهای سنتی روستایی به منظرهای مدرن شد؟ درک چگونگی تأثیرپذیری روستاها از عوامل تاریخی هدف اصلی این نوشتار است و برای نیل به آنیک روششناسی تحلیلی – مفهومی مورداستفاده قرار میگیرد. پژوهش حاضر با کانون قرار دادن مفهوم منظرهای روستایی نحوه تأثیر چهار عامل تاریخی پررنگ دوره قاجار یعنی امنیت، مسئولیت حاکمان در قبال روستاها، جایگاه ایران در بازارهای جهانی و تلاشها برای مدرنسازی کشاورزی موردبررسی قرار داده. درنتیجه باید گفت امنیت در نوع فرم معماری روستاها، متروک شدن بسیاری از آنها و ترس کشاورزان از فعالیت، اقدامات عمرانی حاکمان قاجاری تأثیر کمی در بهبود شرایط منظرهای روستایی داشته و جایگاه ایران در بازارهای جهانی، کشاورزی ایران حالت تجاری تغییر داده است و تلاشها برای مدرن سازی روشهای کشاورزی بینتیجه مانده است و منظرهای روستایی در پایان دوره قاجار حالت سنتی را داشتهاند.