مرجع امنیت ملی در اندیشه‌ی فقهی آیت‌الله خامنه‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار تاریخ، تمدن و انقلاب اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار تاریخ، تمدن و انقلاب اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار تاریخ، تمدن و انقلاب اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
dor:20.1001.1.23222573.1399.9.33.6.3
چکیده

     یکی از سطوح مهم امنیت، امنیت ملی است؛ مسئله مرجع امنیت ملی نیز دارای جایگاه مهمی در نظریات امنیتی خواهد بود. از آنجا که اسلام دینی جامع و در همه ابعاد زندگی انسان، صاحب نظریه است، سؤال این است که نظر اسلام در مورد مرجع امنیت ملی چیست. برای پی‌بردن به ایده شریعتِ اسلامِ راستین، باید از مسیر فقه شیعه گذر کرد. یکی از فقهای امامیه آیت‌الله خامنه‌ای است که دارای جایگاه منحصربه‌فرد اجتماعی و سیاسی بوده؛ لذا اندیشه فقهی ایشان دارای پشتوانه عظیم چنین تجربه‌ای است. مسئله‌ی مقاله حاضر، چیستی مرجع امنیت ملی از منظر فقهی آیت‌الله خامنه‌ای است. این پژوهشِ بنیادی و اکتشافی در صدد است با روش استنباط استنادی، سخنان و مکتوبات رهبر انقلاب را بررسی نموده؛ با ملاک‌هایی نظیر تصریح، تأکید، تکرار و ...، مرجع امنیت ملی را از بین مهم‌ترین موضوعات امنیتی، به‌دست آورد. ازآنجاکه محور امنیت در این نوشتار، انسان و حقوق اوست، شاکله بحث بر اساس تقسیم به حقوق متصل بنیادین و حقوق متصل روبنایی و حقوق منفصل طراحی گردیده و بر طبق یافته‌های تحقیق حاضر، از بین سه مورد مذکور به ترتیب سه موضوع اسلام، ثبات کشور و استقلال، دارای اهمیت بیشتر بوده و از بین این موارد، اسلام، چه در قالب ایمان و باور ملی و چه ایدئولوژی نظام سیاسی، دارای اولویت بیشتر و مرجع امنیت ملی از منظر رهبر انقلاب اسلامی است و دو موضوع دیگر نقشی مقدمی و اجتناب‌ناپذیر نسبت به آن دارند.