تأثیر معاینه و تحقیق محل در اِقناع وجدان علم قاضی
نویسندگان
1 استاد، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 مربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22059/jorr.2019.258413.1008063چکیده
تأثیرات هر یک از معاینه و تحقیق محل بر علم دادرس کیفری، با توجه به ماهیت و شکل تأثیرگذاری، بر دو قسم ماهوی و شکلی تصورشدنی خواهد بود و این در حالی است که فرض قانونی، بر «اَماره بودن» تمامی حالتهای صدور معاینه و تحقیق محل، طبق مادۀ 221 قانون مجازات اسلامی قرار گرفته است. در پژوهش پیشرو با هدف اثبات حالتی که دادرس به «مشاهدۀ مستقیم» موضوع اتهام میپردازد، به اثبات فرضیۀ «دلیل به معنای خاص» بودن آن پرداختهایم و نتیجه گرفتهایم که تأثیر شکلی و ماهوی هر یک از معاینه و تحقیق محل بر علم دادرس، بر خلاف قاعدۀ «طریقت داشتن ادلۀ کیفری»، دارای «موضوعیت» است و در صورت عدم مغایرت با سایر ادله (عرضی بودن)، در «طول» ارادۀ دادرس و مقدم بر سایر دلایل به معنای عام بوده و بر استدلال خود، بند الف مادۀ 302 ق.آ.د.ک. و معاینۀ اجساد را شاهد آورده است. مهمترین آثار «دلیل به معنای خاص» دانستن علم حاصله از مشاهدۀ مستقیم نسبت به «اماره» قرار دادن همۀ موارد صدور معاینه، تقدم دلیل بر اماره و حکم قطعی بودن آن است.
