فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: سازمان‌ها در دنیای پیچیدۀ امروز با چالش‌هایی همچون‌عدم شفافیت، تعارض منافع و تغییرات سریع محیطی مواجهند. این چالش‌ها، به مدل حکمرانی سازگار و مؤثری نیاز دارند که بتواند به بهبود تصمیم‌گیری کمک کند. مدل‌های حکمرانی موجود، اغلب به سطوح یا جنبه‌های خاصی می‌پردازند و نمی‌توانند وضوح کافی برای مدیریت جامع و یکپارچه فراهم کنند. ایجاد یک مدل حکمرانی چندسطحی، می‌تواند به شفاف‌تر شدن فرایندهای تصمیم‌گیری، بهبود ارتباطات و ارتقای همکاری بین سطوح مختلف کمک کند. نگرانی‌هایی در خصوص پیاده‌سازی حکمرانی چندسطحی در سازمان‌های پیچیده وجود دارد؛ اما به‌رغم این دغدغه‌ها، تاکنون رویکرد و مدل جامع و کارآمدی در این حوزه ارائه نشده است. عمدۀ مطالعات انجام‌شده، بر یک مدل نسبتاً ساده تأکید دارند که در آن، دولت از طریق نهادهای خود، حکمرانی را برای جامعه فراهم می‌کند. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌های حکمرانی چندسطحی در سازمان‌های پیچیده است.روش: این پژوهش به‌منزلۀ یک مطالعه توسعه‌ای با بهره‌گیری از روش‌های اسنادی، تحلیل محتوا و فراترکیب انجام شد. روش گردآوری داده‌ها با استفاده از رویکردهای اسنادی و تحلیل محتوا، به‌منظور تبیین مؤلفه‌های کلیدی حکمرانی چندسطحی در سازمان‌های پیچیده است. در بخش روش‌شناسی اسنادی، یادداشت‌برداری از منابع تحقیقاتی مرتبط با موضوع حکمرانی چندسطحی انجام شد. در تحلیل محتوا، آثار و مطالعات موجود در این حوزه، بررسی و با نظرهای محققان سازمان‌دهی شد. در ادامه، با استفاده از روش فراترکیب که نوعی تحلیل کیفی است، ۳۶۱ مقالۀ مرتبط با حکمرانی چندسطحی بررسی و از بین آن‌ها، ۶۷ منبع (۵۴ مقاله به زبان انگلیسی و ۱۳ مقاله به زبان فارسی) برای تحلیل نهایی انتخاب شد. برای استخراج مفاهیم و مؤلفه‌های کلیدی حکمرانی چندسطحی، از الگوی هفت مرحله‌ای سنتی فرا تحلیل توسط سندلوسکی و باروسو استفاده شد که مراحل آن عبارت‌اند از: ۱. تنظیم سؤال تحقیق؛ ۲. بررسی نظام‌مند متون؛ ۳. جست‌وجو و دسترسی به منابع؛ ۴. استخراج اطلاعات از منابع؛ ۵. تجزیه، تحلیل و ترکیب یافته‌ها؛ ۶. کنترل کیفیت؛ ۷. ارائۀ یافته‌ها. در گام دوم انجام پژوهش، برای تبیین ضریب اهمیت مؤلفه‌های احصا شده، از آنتروپی شانون استفاده شد.یافته‌ها: بر اساس یافته‌های پژوهش، مؤلفه‌های کلیدی شناسایی‌شدۀ حکمرانی چندسطحی در سازمان‌های پیچیده، عبارت‌اند از: ابعاد پیچیدگی موضوعی، سیاستی و ساختاری، پویایی رشد و محیطی، توافق ذی‌نفعان، ظرفیت سیاست‌گذاری و اصلاح استراتژی‌های کلان. در این میان، مؤلفه‌های پویایی رشد و محیطی و ظرفیت سیاست‌گذاری، بر حکمرانی چندسطحی بیشترین تأثیر را داشته‌اند.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج تحقیق، پیشنهاد می‌شود که سیاست‌گذاران با برنامه‌ریزی دقیق، ساختارها و فرایندها را بازمهندسی کنند. این امر باید از طریق ایجاد بستر مناسب، دستیابی به اجماع بین بازیگران مختلف، ارتقای هماهنگی بین ذی‌نفعان و ارزیابی مستمر فعالیت‌های اولویت‌دار انجام شود. همچنین، ارزیابی‌های رسمی و سازمانی برای سنجش میزان تحقق حکمرانی چندسطحی و تقویت نقش رهبری ضروری است.