فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جیرفت که به باور برخی از پژوهشگران و باستان­شناسان، همسان و همپایۀ میان­رودان رخ می­نماید، بستری غنی از آثار باستانی ارزشمند دارد. این آثار که به واسطۀ وقوع سیلی در سال 1380خورشیدی سر از زیر خاک برآوردند، خبر از فرهنگی چند هزار ساله در این خطه از سرزمین ایران دادند که می­توان گفت برای چند هزاره در این خاک خفته مانده بود. این آثار که راویان فرهنگ کهن جیرفت قلمداد می­شوند، چنانچه رمزگشایی گردند، ناگفته­های بسیاری از مباحث اساطیری، آیین­ها، اعتقادات و باورهای جامعۀ زمان خویش را بازگو خواهند کرد. این پژوهش بر آن است تا با واکاوی سه مورد از آثار دربردارندۀ نقش مایۀ درخت نخل، در فهم زبان غیر نوشتاری فرهنگ جیرفت کوشش نماید و بدین­وسیله در بازسازی بافت و ساختار آن یاری رساند. پژوهش حاضر بر آن است تا با بهره­گیری از رویکردهای مطرح در شمایل­نگاری و شمایل­شناسی، به درک راز پنهان در سه اثری بپردازد که نقش مایۀ درخت نخل را در دل خود به تصویر کشیده­اند و با نگاهی موشکافانه به عناصر و کنشگرهای سازندۀ آثار مذکور، در جستجوی صدایی ناشنوده و گم مانده در ژرفای این فرهنگ پرشکوه باشد که زمان شکل­گیری آن به سه هزار سال پیش از میلاد باز می­گردد. بدین­سان، این پژوهش با بهره­گیری از روش توصیفی- تحلیلی، مشاهده­گری آثار مکشوفه، با تکیه بر داده­های باستان­شناختی و پژوهش کتابخانه‌ای، چگونگی تصویرگری نقش نخل در هنر جیرفت را مورد واکاوی قرار داده است.