بررسی صرفه اقتصادی ناشی از مقیاس در خانوارهای روستایی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی دانشگاه شیراز.

2 استادیار بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویجی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

3 استاد بخش اقتصاد کشاورزی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز

doi
چکیده

بررسی صرفه اقتصادی حاصل از مقیاس در خانوارها از موضوع‌های مهم اقتصاد رفاه بشمار می‌آید. بر این اساس، این مطالعه بررسی این پدیده در خانوارهای روستایی ایران را هدف قرار داده است. بدین منظور، تابع مقیاس و سیستم معادله‌های مبتنی بر مدل دیتون و میولبائر (1980) با بهره­گیری از داده‏های طرح نمونه‏گیری هزینه و درآمد خانوار در سال 1390 بکار گرفته شد. نتایج نشان دادند در نگاه کلی پدیده صرفه اقتصادی ناشی از مقیاس در سبد مصرفی خانوارهای روستایی ایران قابل مشاهده است. در نگاه جزئی نتایج نشان داد همسو با قانون انگل با افزایش بعد خانوار، سهم مواد غذایی افزایش نشان می­دهد، اما در مورد مسکن با افزایش بعد خانوار، پدیده صرفه اقتصادی حاصل از مقیاس قابل مشاهده است. بر این اساس، چنان­چه از منظر اقتصاد رفاه در پی سیاست­های بهبود رفاه با بیش‌ترین نرخ اثربخشی در سطح خانوارها باشیم، تأمین مسکن یا مساعدت در تأمین مسکن برای خانوارهای با جمعیت بیش‌تر به دلیل برخورداری از صرفه­های اقتصادی حاصل از مقیاس از اولویت برخوردار است.