الگوی مدیریت عملکرد سبز منابع انسانی در شرکت دولتی صنایع برقی و الکترونیک عراق
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشجو دکتری، گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/jipa.2024.375696.3497چکیده
هدف: این پژوهش بهدنبال آن است که برای تحقق مدیریت منابع انسانی سبز در صنایع برق و الکترونیک عراق، الگویی از مدیریت عملکرد سبز را بهعنوان یکی از زیرنظامهای مهم مدیریت منابع انسانی سبز ارائه دهد و میزان استقرار آن را در این شرکت بررسی کند و راهکارهایی را برای تکمیل و استقرار کامل آن ارائه دهد. در بخش کیفی پژوهش، هدف استخراج الگوی مدیریت عملکرد سبز و در بخش کمّی نیز، هدف بررسی و آزمون الگوی استخراج شده است. روش: پژوهش حاضر بر اساس هدف، در دسته پژوهشهای کاربردی و از حیث ماهیت، در دستهبندی پژوهشهای ترکیبی یا آمیخته از نوع اکتشافی متوالی قرار میگیرد. در واقع این پژوهش در دو بخش کیفی و کمّی انجام شده است. در بخش کیفی پژوهش، از روش تحلیل مضمون استفاده شده و در بخش کمّی، الگوی بهدستآمده آزمون شده است. جامعۀ آماری بخش کیفی پژوهش، اساتید صاحبنظر دانشگاهی و مدیران مطلع در شرکت دولتی صنایع برقی و الکترونیک عراق و در بخش کمّی، مدیران و کارشناسان شرکت دولتی صنایع برقی و الکترونیک عراق بودند. مشارکتکنندگان بخش کیفی با استفاده از روش گلولۀ برفی انتخاب شدند و در بخش کمّی، از روش نمونهگیری تصادفی طبقهای برای انتخاب مشارکتکنندگان استفاده شد. ابزار جمعآوری دادههای کیفی، مصاحبۀ نیمهسازمانیافته با ۱۲ نفر و در بخش کمّی، توزیع پرسشنامۀ محقق ساخته به تعداد ۴۵۰ نسخه بود. ابزار تجزیهوتحلیل دادههای مربوط به روش کیفی، نرمافزار اطلس بود. همچنین برای آزمون کمّی الگو از نرمافزارهای اسپیاساس ۲۲ و آموس ۲۴ استفاده شد. یافتهها: نتایج بهدستآمده در بخش کیفی، در قالب یک الگوی کلی و چهار زیرالگو دستهبندی شد که عبارتاند از: تعیین اهداف عملکردی سبز (اهداف سازمانی سبز و اهداف اجتماعی سبز)، پایش و مربیگری عملکرد سبز (توسعۀ دانش سبز و توسعۀ عملکرد سبز)، ارزیابی عملکرد سبز (بازۀ زمانی ارزیابی عملکرد سبز، شاخصهای ارزیابی عملکرد سبز و راهبرد عملکرد سبز) و بازبینی و مرور عملکرد سبز (ارائه بازخوردهای رفتارهای فردی سبز، مالی سبز و غیر مالی سبز). در بخش کمّی نیز با استفاده از پرسشنامۀ محقق ساخته، ابعاد مدیریت عملکرد سبز سنجش و بررسی شد. یافتهها نشاندهندۀ پایایی قابل قبول تمامی متغیرهای پنهان (بالای ۰/۸) پرسشنامه بود. برای تعیین روایی همزمان پرسشنامه، از روایی همگرا و روایی واگرا استفاده شد که نتایج آن تأیید اعتبار ملاکی پرسشنامه مدیریت عملکرد سبز منابع انسانی را نشان داد. نتیجهگیری: در بخش کیفی، الگوی طراحیشده در این پژوهش نشان میدهد که در نظر گرفتن هر چهار بُعد مدیریت عملکرد سبز منابع انسانی با زیرمؤلفههای مربوطه، میتواند به ایجاد عملکرد و فرهنگ سبز در سازمان کمک کند. این پژوهش جزء اولین پژوهشهایی است که به بررسی و تدوین الگوی مدیریت عملکرد سبز، آن هم در یک کشور در حال توسعه (عراق) میپردازد. در بخش کمّی نیز نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که تمامی ابعاد و مؤلفهها قابل قبول هستند و شاخص برازش کلی مدل (GOF) محاسبهشده با استفاده از نسخۀ ۲۴ نرمافزار آموس نیز نشاندهندۀ برازش خوب مدل و اعتبار مؤلفهها و اجزای فرعی آنهاست.
