بررسی اشتراط تعهد بر عدم اقدام منافی با مورد وکالت بلاعزل
نویسندگان
1 استادیار، دانشکدۀ الهیات، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران
2 استادیار، دانشکدۀ حقوق، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران
3 دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران
doi
10.22059/jorr.2019.253737.1008003چکیده
وکالت عقدی جایز و اذنی است. در این قرارداد موکل یا وکیل هر زمان که بخواهند، میتوانند عقد را فسخ کنند. رسیدن به یک عقد پایدار و غیرمتزلزل امری است که در سایۀ وکالت بلاعزل ممکن میشود. اما در وکالت بلاعزل نیز موکل میتواند عملی انجام دهد که به انفساخ عقد وکالت منجر شود. مثلاً موکل میتواند کالایی که وکیل فروش دارد و نمیتواند او را عزل کند، خود به فروش اقدام کند که در اینصورت عقد مزبور منفسخ میشود. برای جلوگیری از این اقدامِ موکل، شرط «عدم اقدام منافی با مورد وکالت از سوی موکل» بهکار میرود. مقالۀ پیشرو با هدف بررسی جواز این شرط و با بهرهگیری از روش تحلیلی و توصیفی، به بحث دربارۀ شرط مذکور اختصاص دارد. دستاورد پژوهش حکایت از آن دارد که شرط اسقاط حق اقدام منافی با مورد وکالت، از نظر مشهور فقها و حقوقدانان از قبیل حکم است و سلب آن جایز نیست؛ اما اگر شرط مذکور بهصورت التزام به عدم اقدام منافی با مورد وکالت تبدیل شود، بلااشکال است و همان نتیجه را خواهد داشت.