بررسی تشکیلات زکات در ایران با تأکید بر قانون و آییننامه زکات
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی، گروه مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادقعلیهالسلام، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
doi
10.30497/ifr.2024.245818.1877چکیده
تشکیلات زکات براساس قانون و آییننامه زکات به مدیریت تجهیز و تخصیص اموال متعلق زکات، میپردازد. قانون زکات در سال 1390 و آییننامه آن در سال 1402 تصویب شد. ساختار اصلی شورای مرکزی زکات و وظایف آن، سیاستهای تشویقی و حضور شورای زکات در تقسیمات کشوری، در قانون مشخصشده و نحوه عملکرد ساختار مزبور، در آییننامه اجرایی تعیین شده است. این تشکیلات علیرغم توجه مسئولین مربوط، با چالشهایی مواجهه است که در ابعاد مختلف قابلبررسی است. در این پژوهش با استفاده از روش فراترکیب، چالشهای تشکیلات زکات از طریق تجزیهوتحلیل آثار پژوهشگران استخراجشده و بهصورت تطبیقی با مفاد قانون و آییننامه زکات بررسی شدند. هدف از بررسی تطبیقی، بررسی موضعِ (پاسخگویی یا سکوت) قانون زکات و آییننامه آن نسبت به چالشهای مطرح است. مضمونهای سازماندهنده چالشهای تشکیلات زکات در ایران عبارتند از: بنیادین و نظری، تأمین هزینهها از بودجه، فرهنگی و آموزشی، ساختاری، اجرایی، مقرراتی و نظارتی. در مجموع 26 چالش (مضمونهای پایه) شناسایی و ذیل دستهبندیهای مزبور (مضمونهای سازماندهنده) قرار گرفتند. هریک از آنها، بررسی و نتایج پژوهشگران تشریح شده است.
