مطالعه تطبیقی دیدگاه های ویلیام هاس با محمدعلی جمال زاده در زمینه خلقیات ایرانیان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه تاریخ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه تاریخ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.30465/sehs.2023.44515.1893
چکیده

ویلیام هاس در فصل پنجم کتاب خود "Iran"، خلقیات ایرانیان را مورد مطالعه قرار داده است. از سوی دیگر، کتاب «خلقیات ما ایرانیان» اثر محمدعلی جمال‌زاده ازجمله آثار فارسی معتبر در موضوع خلقیات‌نویسی ایرانیان به‌شمار می-رود. مقاله حاضر، این مسأله را واکاوی می‌کند که دیدگاه‌های هاس درباره خلقیات ایرانیان تا چه اندازه درست و قابل اعتماد هستند. بر این اساس، پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که دیدگاه‌های هاس درباره خلق و خوی ایرانیان تا چه حد با نظرات جمال‌زاده قابل مقایسه هستند؟ و مؤلفه‌های شناسایی‌شده توسط هاس، تا چه اندازه در کتاب «خلقیات ما ایرانیان» دیده می‌شوند.؟ از این جهت، روش پژوهش از نوع تطبیقی بوده که به دنبالِ یافتن وجوه تفاوت و تشابه این دیدگاه‌ها در مقوله خلقیات ایرانیان است. بر این اساس، شش شاخص از فصل پنجم کتابِ هاس استخراج گردیده و به‌عنوان مبنای مقایسه خلقیات ایرانیان از آن استفاده شده است. یافته‌های این پژوهش، نشان می‌دهد که خلقیات ایرانیان بر مبنای نظرات هاس، در بسیاری از موارد یا دیدگاه‌های جمال‌زاده، قابل انطباق است.