طراحی مدل مفهومی ارزیابی عملکرد توسعهدهندگان نرمافزار در سازمانهای فینتکی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، پردیس بین اﻟﻤﻠـﻞ کیش، دانشگاه تهران، جزیره کیش، ایران.
doi
10.22059/jipa.2024.373088.3476چکیده
هدف: توسعهدهندگان نرمافزار در رتبههای برتر یک سازمان فینتکی قرار دارند و بخش عمدهای از هزینه سرمایه انسانی، صرف توسعهدهندگان نرمافزار میشود. پیچیدگی ابزارهای توسعۀ نرمافزار، نحوۀ کاربست دانش، نوع نگرش به کار، سطح تعامل و نحوۀ توزیع افراد در تیمها و تفاوت در رفتار و شخصیت، موجب شده است تا مدیریت عملکرد توسعهدهندگان نرمافزار، به امری متفاوت و چالشبرانگیز در سازمانهای فینتک بدل شود. اغلب سازمانهای فینتکی در روابط خود با توسعهدهندگان نرمافزار، همواره دچار چالش بودهاند و جابهجاییها و ترک سازمانهای زیادی را تجربه کردهاند. این مسئله از یکسو با انتقال دانش و تجارب به بیرون از سازمان، موجب تضعیف توانمندی و موقعیت رقابتی میشود و از سوی دیگر، نارضایتی ذینفعان و هدررفت منابع مالی و اعتباری فینتک را بهدنبال دارد. یکی از دلایل بروز این مسئله، شناسایینکردن معیارهای عملکردی توسعهدهندگان نرمافزار در فینتک است. با توجه به آنچه بیان شد، پژوهش حاضر درصدد شناسایی مؤلفههای مؤثر بر عملکرد توسعهدهندگان نرمافزار و ارائۀ مدل مفهومی برای ارزیابی عملکرد آنان در سازمانهای فینتکی بوده است.روش: پژوهش حاضر در چارچوب پارادایم تفسیری با رویکردی استقرایی و راهبردی پدیدارشناسی، تجربههای زیستی توسعهدهندگان نرمافزار را بررسی کرده است. در این پژوهش ۱۲ مصاحبۀ نیمهساختاریافته و عمیق با توسعهدهندگان نرمافزار انجام شد. این افراد به روش نمونهبرداری گلوله برفی انتخاب شده بودند. برای تجزیهوتحلیل دادههای استخراجشده از مصاحبهها، از روش تحلیل محتوا و نرمافزار مکسکیودا استفاده شد. همچنین با استفاده از روش دلفی فازی و نظرسنجی از گروه خبرگان طی دو مرحله، به تأیید و رتبهبندی مؤلفههای احصا شده اقدام شد. جامعۀ آماری در مرحله دلفی فازی، خبرگان رشته مهندسی نرمافزار بود که از بین آنها ۱۰ نفر بهعنوان نمونه با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شد.یافتهها: در این پژوهش تعداد ۱۹۷ کد اولیه از عبارات معنایی استخراج و در ۱۲ تم فرعی طبقهبندی شد که بهترتیب اولویت عبارتاند از: همکاری تیمی، کیفیت نرمافزار تولیدشده، رضایت مشتریان، مهارت مستندسازی، مشارکت در تسهیم دانش، تعهد به زمانبندی، تسلط بر ابزارهای تولید، مشارکت در تحقق اهداف، رعایت مقررات سازمانی، رعایت استانداردهای فنی، توانایی حل مسئله، دفعات بازنویسی نرمافزار. همچنین معیارها در سه بُعد فنی، فردی و سازمانی دستهبندی شدند.نتیجهگیری: پژوهش حاضر بر مبنای تجربۀ زیستۀ توسعهدهندگان نرمافزار صورت پذیرفته است. یافتههای پژوهش، بر این امر دلالت دارد که مؤلفههای غیرفنی در ارزیابی عملکرد از وزن و اهمیت بیشتری برخوردارند. از آنجایی که قریب بهاتفاق تعارضهای سازمانی و نارضایتی در فینتکها، ازعدم شفافیت در تعهدهای مالی و غیرمالی میان توسعهدهندگان نرمافزار و فینتکها نشئت میگیرد، وجود معیارهایی که موردتوافق ذینفعان باشد، بر ارتقای رضایتمندی، نگهداشت و بهبود عملکرد توسعهدهندگان نرمافزار تأثیرگذار خواهد بود.
