کارکرد‌های اجتماعی ازدواج موقت در دوره‌ی قاجار

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد اسناد و مدارک آرشیوی و نسخه شناسی دانشگاه تهران.تهران، ایران

doi
10.30465/sehs.2022.42298.1836
چکیده

ازدواج در دین اسلام به دو صورت دائم و موقت می‌باشد؛ در عصر قاجار ازدواج دائم و موقت نیز انجام می‌گرفت؛ در شرایط و دوره‌های مختلف تاریخی ممکن بود ازدواج موقت کارکرد‌های مختلفی داشته باشد و برحسب مقتضیات جامعه ازجمله نبود امنیت، قحطی، مشکلات اقتصادی و یا صلح و آرامش و بهبود وضعیت اقتصادی، کارکرد‌های متنوعی داشته باشد. بر این اساس، سؤال اصلی پژوهش حاضر این است که کارکرد‌های اجتماعی ازدواج موقت در دوره‌ی قاجار چه بوده است؟ به‌عبارت‌دیگر، ازدواج موقت در دوره‌ی قاجار به چه عللی انجام می‌گرفت؟ مدعای اصلی این است که کارکرد‌های اصلی ازدواج موقت در این دوره بنا به علل  گوناگونی ازجمله ارضای نیازهای جنسی؛ کسب درآمد و تأمین نیاز‌های اولیه زنان؛ سفرهای زیارتی؛ نازا بودن زن عقدی مرد؛ بیرون آمدن از زندگی یکنواخت مرد؛ یادگیری آداب همسرداری؛ نگاه ابزاری مرد به زن به‌عنوان زینت خانه و چشم و هم‌چشمی بین مردان ثروتمند؛ خدمت به زن عقدی یا برای کمک در کارهای کشاورزی؛ مصالح سیاسی و اقتصادی صورت می‌گرفت.