فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایران به عنوان کانونی زلزله‌خیز، زمین‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌های متعددی را در اعصار تاریخی مختلف از جمله دورة صفویه تجربه کرد. اهمیت وقوع این بلا به گونه‌ای بود که گزارش آن از چشم مورخان ایرانی و سفرنامه‌نویسان اروپایی دور نماند و آنان بر مبنای دیده‌ها، شنیده‌ها و همچنین اقتباس از دیگر منابع تاریخی، جریان وقوع زلزله را ثبت می‌کردند. آنچه که بر اهمیت این گزارش‌ها می‌افزاید، دیدگاه این دو گروه به تأثیری بود که در هنگامة وقوع زلزله و پس از آن بر زندگی مردم تحمیل می‌شد. بر همین اساس چگونگی تأثیر زلزله بر زندگی مردم در دوره صفویه، مسئله پژوهش پیش‌رو را شکل داده است. هدف این پژوهش آن است که با روش توصیفی ـ تحلیلی گردآوری داده‌ها به شیوة کتابخانه‌ای، بدین سؤال پاسخ دهد که از دیدگاه مورخان ایرانی و سفرنامه‌نویسان اروپایی، وقوع زلزله در دورة صفویه چگونه توانسته است زندگی اجتماعی مردم را متأثر سازد؟ برآوردِ این مقاله نشان می‌دهد که در نگرش مورخان ایرانی و سفرنامه‌نویسان اروپایی، وقوع زلزله در دورة صفویه ضمن ایجاد تلفات جانی سنگین و تخریب زیرساخت‌های مسکونی بر آرایش فکری، باورها و اعتقادات عمومی مردم نیز تأثیر سترگی گذاشت.