فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در این پژوهش به‏دنبال شناسایی عناصر تأثیرگذار حکمرانی هوشمند بر شهر هوشمند هستیم.روش: روش مبنایی حاکم بر پژوهش، روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) است. پژوهش کنونی، پژوهشی کیفی از نوع کاربردی است. روش جمع‌آوری داده در این پژوهش بدین‌صورت بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، فهرستی از خبرگان این حوزه تهیه شد و پس‌از انجام گفت‎وگو با آن‌ها، از ایشان مصاحبه به‏عمل آمد و پرسش‏نامه‌ای در اختیارشان قرار گرفت. خبرگان با پاسخ به سؤال‌ها، داده‌های پژوهش را فراهم ساختند. محیط پژوهش طبیعی بود و مشارکت‌کنندگان در مصاحبه و پرسش‏نامه، از متخصصان دانشگاهی در حوزه شهر هوشمند بودند. افزون‌بر این، از کارشناسان اجرایی که در سازمان‌های مربوطه، نظیر بخش شهر هوشمند در شهرداری‌ها و سایر نهادهای ذی‌ربط بهره برده شد.یافته‌ها: یافته‌ها حاکی از آن است که در ایران، به‌ویژه در شهر تهران، تلاش‌های چشمگیری برای هوشمند شدن در حال انجام است. در همین راستا، پس از بررسی پیشینه پژوهش و انجام مصاحبه، از میان عناصر موجود، مؤلفه‏هایی نظیر مشارکت شهروندان، دولت الکترونیک، مدیریت هوشمند، استفاده از فناوری، محیط سیاسی و نهادی، دسترسی و استفاده از اینترنت، ویژگی‌های اجتماعی ـ محیطی، شفافیت، پاسخ‏گویی، تبادل داده و مشارکت بخش دولتی و خصوصی شناسایی شدند. با بررسی و تجزیه‌وتحلیل مصاحبه‌های صورت گرفته و همچنین، تحلیل ادبیات موجود در این حوزه، از طریق روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری، به شناسایی عوامل مهم و تأثیرگذار درجهت تحقق شهر هوشمند در شهر تهران پرداخته شد. از میان عوامل بیان شده در جهت ایجاد شهر هوشمند در تهران، تحقق دولت الکترونیک بیشترین تأثیر را دارد. عوامل پرداختن و پیاده‌سازی مدیریت هوشمند، استفاده از فناوری در شهر و محیط سیاسی و نهادی، به‌عنوان عوامل تأثیرگذار در لایۀ بعد قرار گرفتند.نتیجه‌گیری: شهرها با چالش‌های زیادی مانند ترافیک، آلودگی هوا، مصرف بیش‌ازحد انرژی و پراکندگی شهری مواجهند. شهر هوشمند مفهومی است که برای مقابله با این چالش‌ها پیشنهاد شده است. با این ‌حال، ابتکارهای فعلی شهر هوشمند، به یک چارچوب تصمیم‌گیری جامع نیازمند است. شهر هوشمند، مفهوم جدید و نوظهوری تحت عنوان حکمرانی هوشمند را پدید آورده و توجه دانشمندان حوزۀ مدیریت دولتی، سیاست‌گذاری، علوم سیاسی و اطلاعات را به خود جلب کرده است و نقش عمده و حمایتی برای این مفهوم، در جهت ایجاد یک چارچوب تصمیم‌گیری جامع برای ابتکارات شهر هوشمند را در نظر می‌گیرند. پژوهش حاضر روی شهر تهران، به‌عنوان یکی از کلان‌شهرهای پیشرو ایران در حوزۀ شهر هوشمند تمرکز داشته است که در نهایت مشخص شد، سه عنصر دولت الکترونیک، محیط سیاسی و نهادی و استفاده از فناوری، بیشترین تأثیر را بر تحقق شهر هوشمند در تهران و به‌طورکلی در ایران ایفا می‌کنند.