فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شواهد تاریخی گویای این است که در ایران توجه به علم و فنّاوری برای توسعۀ کشور از حدود 200 سال پیش و از اوایل سده سیزدهم خورشیدی آغاز شده است. در این مقاله با مطالعه و بررسی اسناد و منابع تاریخی، به مرور مهم­ترین اقدام­های دولت در حوزه­های آموزش عمومی، آموزش عالی، پژوهش و فنّاوری و نقد آن­ها در سه دوره تاریخی قاجار (از زمان صدارت عباس میرزا)، پهلوی و جمهوری اسلامی پرداخته می­شود. شکل­گیری مدارس جدید به جای مکتب­خانه­ها، تصویب قانون الزامی شدن آموزش عمومی، تأسیس دانشگاه­ها، رشد جهشی میزان باسوادی، رشد کمّی و کیفی آموزش عالی، افزایش میزان انتشارات علمی و توسعه فنّاوری در حوزه­های راهبردی مانند فنّاوری موشکی و فنّاوری هسته­ای مهم­ترین رویدادهای سیاستی حوزه علم و فنّاوری طی دو سده اخیر در ایران است. همچنین وابستگی به کشورهای خارجی به ویژه در دوران قاجار و پهلوی، تسلط دیوان­سالاری در حوزه علم و فنّاوری و تحریم­های بین المللی مهم­ترین مسائل سیاستی در حوزه علم و فنّاوری است که کشور با آن روبرو بوده است. با این حال، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به رغم وجود موانع خارجی به ویژه جنگ تحمیلی و تحریم­های بین المللی، دستاوردهای گسترده­ای در حوزه علم و فنّاوری کسب شده است.