فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر کنش اقتصادی از جمله معامله را باید در ظرف روابط اجتماعی فهمید و زندگی اجتماعی بدون مبادلۀ غیرقابل‌تصور است. اگرچه معاملات نقش بسزایی در بازار دارد، ایدۀ اساسی نوشتار حاضر این است که معاملات در بازار صرفاً تابع عرضه و تقاضا و شاخص‌های اقتصادی، فنی و ریاضی نیست، بلکه تحت تأثیر ساختار اجتماعی قرار دارد و شکل‌گیری معاملات در این بازار از طریق مناسبات اجتماعی میان خریداران و فروشندگان است. پژوهش حاضر با هدف توسعۀ نظری و درک چگونگی حک‌شدگی اجتماعی معاملات بازاریان از روش کیفی به شیوۀ گراندد تئوری با رهیافت نظام‌مند صورت گرفت. داده‌ها با نمونه‌گیری هدفمند و نظری با روش حداکثر تنوع و تکنیک مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با اشباع نظری تعداد 20 نفر از بازاریان شهر اردبیل گردآوری شد و برای شناسایی و تحلیل مقوله‌ها از سه روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. مقوله‌های محوری پژوهش (چالش‌های اقتصادی، شبکۀ معاملات، منفعت‌طلبی، هنجارهای اخلاقی، سبک‌های چندگانۀ معامله، هزینۀ دادوستد) حول مقولۀ هسته (معاملات حک‌شدۀ شکننده) به‌دست آمد. نتایج کیفی نشان داد معاملات بازار صرفاً وابسته به شاخص‌های اقتصادی و منافع شخصی، قیمت و سودگرایی نیست، بلکه این معاملات حک‌شده در هنجارهای اخلاقی بازار، شبکۀ اجتماعی معاملات و مدارا و تسامح در دادوستد است. سطح این حک‌شدگی اجتماعی معاملات، شکننده است؛ یعنی امکان انحراف از حک‌شدگی معاملات به‌سمت حک‌شدگی شکننده وجود دارد.