تعیین الگوی بهینه کشت محصولات عمده زراعی استان خراسان رضوی بر اساس مزیت نسبی تولید
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد
2 عضو هیئت علمی گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد
3 استاد گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
چکیده
امروزه تولید محصولات مقرون به صرفه همواره از دغدغههای کشاورزان و مسئولان میباشد. بـراین اساس، لازم به نظر میرسد تـا بتـوان در سیاسـتگـذاریهـای کشـت افـزون بـر هـدفهـایسیاستگذاران، نیازمندیها و هدفهای کشاورزان در کنار یکـدیگر در نظـر گرفتـه شـود. بـر ایـناساس، در این مطالعه الگوی بهینه کشت محصولات منتخب زراعی استان خراسان رضوی بر اساسمزیت نسبی و با استفاده از روش برنامهریزی خطی فازی چند هدفه تعیـین شـد و در کنـار هـدفکشت محصولات دارای مزیت نسبی، هدفهایی نظیر بیشترین سـود بـرای کشـاورز نیـز در نظـرگرفته شده است. در این مطالعه دادههای مـورد نیـاز در تعیـین مزیـت نسـبی از دادههـای وزارتبازرگانی و سایت سازمان خواروبار جهانی ) (FAOتهیه گردید، همچنین، دادههای مربوط به الگویکشت از 420پرسشنامه که به صورت تصادفی از بین کشاورزان استان خراسان رضـوی در جهـادکشاورزی در سال 1391تکمیل شده استفاده شد. نتایج مطالعه نشـان داد کـه محصـولات زراعـیعدس آبی، لوبیا قرمز آبی و ذرت دانهای آبی به دلیل نداشتن مزیت نسبی از الگوی کشت حـذف ومحصولات زراعی گندم دیم و آبی، جو آبی، پنبهآبی، جو دیم، نخود دیم، شلتوک ، نخود آبی، عدسدیم و آفتابگردان آبی به دلیل پایین بودن رتبه مزیت نسبی با کمترین سطح زیر کشـت در الگـوقرار گرفتند و محصولات زراعی چغندرقند، گوجهفرنگی آبی، هندوانه آبی، سیبزمینـی آبـی، کلـزاآبی، خیار آبی، پیاز آبی و هندوانه دیم دارای افزایش در سطح زیر کشت نسبت به الگـوی موجـودشدهاند. بنابراین، بر اساس نتایج میتوان پیشنهاد کرد که در تخصیص بهینه منـابع کمیـاب بـویژهآب در تولید محصولات زراعی، افزون بر در نظر گرفتن هدفهای سنتی در الگوهای کشت مرسوم،باید هدف مزیت نسبی را نیز که منجر به تولید محصولات بر اساس نیاز بازار و در نتیجه، افزایش درآمد کشاورزان خواهد شد را نیز در نظر گرفت.