فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برخلاف سرریزهای معمولی نفوذناپذیر، مواد فیزیکی و شیمیایی از درون سرریز­های تورسنگی به پایین­دست عبور می­کنند؛ بنابراین سرریزهای تورسنگی سازه­هایی با کمترین اثرات منفی بر محیط زیست بوده و به سازه­های دوست­دار محیط­زیست معروفند. هدف از این تحقیق بررسی تاًثیر تغییرات شیب بالادست و پایین­دست بر ضریب آبگذری جریان در سرریزهای شیب دار تورسنگی با شرایط جریان آزاد، و مقایسه با سرریزهای شیب دار نفوذناپذیر می‌باشد. در ابتدا، پس از شناسایی فراسنجهای مؤثر، رابطه ی عمومی بدون بعد توسعه داده شده است. برای این منظور، 8 نمونه ی مختلف سرریز تورسنگی و 3 نمونه ی سرریز نفوذناپذیر در یک نهر پایدار آزمایشگاهی افقی به طول، عرض و ارتفاع به ترتیب 15، 3/0 و 5/0 متر مورد بررسی قرار گرفت. آزمایشها برای دامنه ی وسیعی از بده، عمق بالادست، عمق پایین­دست، اندازه ی مصالح، شیب بالادست و شیب پایین­دست انجام گرفتند. نتایج نشان دادند که در شرایط جریان آزاد، با افزایش زاویه ی بالادست و پایین­دست سرریز با راستای عمود، بار آبی روی سرریز افزایش و ضریب بده کاهش می­یابد. همچنین، با افزایش اندازه ی مصالح، بار آبی روی سرریز کاهش و ضریب بده افزایش می­یابد. سرانجام، با توجه به تحلیل ابعادی صورت گرفته، رابطه­ای برای تخمین ضریب بده در سرریز شیب دار تورسنگی  با همبستگی بالای 97/0 ارائه شده است.