ارزیابی کارایی استراتژی‌های بازاریابی دیجیتال با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی مهندسی شرق گیلان، دانشگاه گیلان،ایران

doi
چکیده

با گسترش سریع فناوری‌های دیجیتال، سازمان‌ها با مجموعه‌ای متنوع از استراتژی‌های بازاریابی روبه‌رو هستند که کارایی نسبی آن‌ها کمتر به‌صورت نظام‌مند مقایسه شده است. تصمیم‌گیری درباره انتخاب استراتژی‌های مؤثر در شرایط بازارهای نوظهور، به‌ویژه در ایران، نیازمند رویکردی کمّی برای سنجش عملکرد و تخصیص بهینه منابع است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارایی نسبی استراتژی‌های بازاریابی دیجیتال، از رویکرد ترکیبی فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی و تحلیل پوششی داده‌ها بهره می‌گیرد. ابتدا بر اساس مرور نظام‌مند ادبیات و نظرات خبرگان حوزه بازاریابی دیجیتال، پنج شاخص ورودی شامل هزینه، زمان، نیروی انسانی، تعداد کمپین و پیچیدگی فنی، و چهار شاخص خروجی شامل نرخ تبدیل، درآمد، ترافیک وب‌سایت و آگاهی از برند تعیین شدند. داده‌ها برای هشت استراتژی اصلی بازاریابی دیجیتال با بهره‌گیری از شبیه‌سازی مونت‌کارلو و مقایسه با بنچمارک‌های صنعتی تولید و توسط پانل خبرگان اعتبارسنجی شدند. نتایج مدل ورودی‌محور تحلیل پوششی داده‌ها نشان می‌دهد که استراتژی «بازاریابی محتوا» دارای بیشترین کارایی فنی است و رویکرد ترکیبی با حذف وزن‌های غیرمنطقی، رتبه‌بندی واقع‌گرایانه‌تری نسبت به مدل تحلیل پوششی داده‌ها سنتی ارائه می‌دهد. نوآوری پژوهش حاضر در ارزیابی کمّی استراتژی‌های نوظهور دیجیتال (مانند بازاریابی تأثیرگذار، ویدیویی و وابسته) در مقایسه با استراتژی‌های سنتی و ایجاد ابزاری داده‌محور برای تصمیم‌گیری مدیران بازاریابی است. یافته‌ها می‌توانند راهنمایی عملی برای تخصیص بهینه منابع و ارتقای بازدهی تلاش‌های بازاریابی دیجیتال در محیط‌های رقابتی باشند.