فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: علوم رفتاری طیف وسیعی از مداخلات تلنگری را ارائه می‌دهد که می‌توانند در سطوح فردی و سازمانی اجرا شوند. بر این اساس، این مقاله ضمن بازتعریف مفهوم ترک فعل در دستگاه‌های اجرایی، تلاش کرده است تا با احصای سوگیری‌های مطرح در این حوزه و با استفاده از قابلیت‌های نظریۀ تلنگر، به راه‌کارهایی اشاره کند که امکان دسترسی به وضعیت مطلوب‌تر در حوزه ترک فعل دستگاه‌های اجرایی فراهم شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی قابلیت تلنگرهای رفتاری برای کاهش پدیدۀ ترک فعل در دستگاه‌های اجرایی (بخش عمومی) است. در واقع این پژوهش تلاش می‌کند تا نشان دهد شناخت و مدیریت سوگیری‌های شناختی با رویکرد مداخلۀ رفتاری، می‌تواند نتایج مطلوبی را در حوزه جلوگیری از ترک فعل باعث شود.روش: پژوهش حاضر مبتنی بر پارادایم تفسیری و روش‌شناسی کیفی و با روش تحلیل تم انجام شده است. مشارکت‌کنندگان خبرگانِ حوزه رشته مدیریت، حقوق و شاغلان دستگاه‌های اجرایی بودند که به روش گلوله برفی انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با روش کیفی و با استفاده از روش تحلیل تم انجام شده است. یافته‌های به‌دست‌آمده از مصاحبه‌ها در قالب کدهای استخراجی با روش اعتباریابی پاسخ‌دهنده، از لحاظ روایی و پایایی درونی بررسی شده است.یافته‌ها: ۱۹ سوگیری شناختی که می‌تواند به رفتار ترک فعل مدیران و کارکنان منجر شود احصا و ارائه شد. این سوگیری‌ها در واقع با انحراف تصمیم از مسیر درست، زمینه‌ساز ترک فعل هستند. تلنگرهای احصا شده در این پژوهش، برآمده از مطالعات نظری و میدانی بودند و در قالب ۶ عنوان تلنگری شناسایی شدند که قابلیت جلوگیری از رفتارهای منتج به ترک فعل در کارکنان را دارند.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد اصول تلنگرهای رفتاری را می‌توان در سازمان‌ها و زمینه‌های مختلف اعمال کرد. با این حال، توجه به این نکته مهم است که اثربخشی تلنگرها، بسته به زمینۀ خاص و رفتار هدف، متفاوت است. در این خصوص، شواهد میدانی مؤید اثربخشی تلنگرهای رفتاری مختلف در کاهش فرار از مسئولیت و ترویج رفتار مثبت در اداره‌های دولتی است. فرار از مسئولیت در بین مدیران، تهدیدی مهم برای اثربخشی سازمان است و مانع پیشرفت در جهت دستیابی به اهداف استراتژیک می‌شود. با درک زیربنای رفتاری این مسئله و استفاده از اصول علوم رفتاری، سازمان‌ها می‌توانند به‌طور مؤثر این موضوع را کاهش و فرهنگ مدیریت مسئولانه را پرورش دهند. با توانمندسازی مدیران و با آگاهی از سوگیری شناختی، ارتقای مسئولیت‌پذیری جمعی و استفاده از تلنگرها برای تغییر رفتار، سازمان‌ها می‌توانند محیط کاری‌ای ایجاد کنند که در آن مدیران انگیزه داشته و در انجام مسئولیت‌های خود مشارکت جدی داشته باشند. مطالعات این پژوهش نشان داد که از نظر خبرگان ایرانی تلنگرهای انگیزشی، پاسخ‌گوکننده و اخلاق‌مدار با رویکرد رهبری اخلاقی، از قابلیت بیشتری در تأثیرگذاری برای مواجهه با پدیدۀ ترک فعل در دستگاه‌های اجرایی برخوردارند.