اثرات متقارن و نامتقارن قیمت نفت، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و رشد اقتصادی بر انتشار کربن

نویسندگان

1 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀعلوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22077/jgdms.2024.7344.1094
چکیده

ادبیات تجربی حاکی از تخریب‌های زیست‌محیطی و همچنین انتشار کربن عمدتاً ناشی از فعالیت‌های اقتصادی و متعاقباً رشد اقتصادی است. از طرفی قوانین حاکم در ارتباط با محیط‌زیست و خصوصاً انتشار کربن و رشد اقتصادی از مسائل بااهمیت و پیچیده‌است. هدف پژوهش، بررسی اثرات متقارن و نامتقارن قیمت نفت، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و رشد اقتصادی بر انتشار کربن می‌باشد. این پژوهش کاربردی و از نوع تحلیل رگرسیون می‌باشد. جامعه آماری این تحقیق شامل کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه‌ای می‌باشد که اطلاعات و آمار اقتصادی آن‌ها در پایگاه اطلاعاتی بانک‌جهانی موجود می‌باشند. در این تحقیق، برای گردآوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای استفاده شده و همچنین به‌منظور دستیابی به داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز برای برآورد مدل در بازه زمانی 2023-1963، از پایگاه اطلاعاتی بانک‌جهانی، جدول (PWT) و از اطلاعات مؤسسه فریزر و کارتو استفاده شده‌است. در این مطالعه از روش‌های ARDL و ARDL غیرخطی برای بررسی رابطه متقارن و نامتقارن بلندمدت و کوتاه‌مدت بین متغیرها استفاده‌شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که درکشورهای توسعه‌یافته و درحال‌توسعه، میزان انتشار کربن باقیمت نفت رابطه معکوس و نامتقارن دارد. درکشورهای هدف ارتباط دوطرفه مثبت اما نامتقارن میان رشد اقتصادی و انتشار کربن وجود دارد. در مورد ارتباط سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و انتشار کربن درکشورهای درحال‌توسعه رابطه مستقیم و مثبت وجود داشته و درکشورهای توسعه‌یافته رابطه منفی برقرار می‌باشد و از منظر متقارن و نامتقارن بودن تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی نتایج به‌دست‌آمده درکشورهای مختلف، متناقض و متفاوت می‌باشد.