طراحی مدل منابع انسانی نوآور مبتنی بر حمایت سازمانی ادراک‌شده (مورد مطالعه: سازمان‏های دولتی قزوین)

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت دولتى، دانشکده مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت دولتى، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

3 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع و مکانیک، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران،

4 دانشجوی دکتری، مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

doi
10.22059/jipa.2024.366683.3411
چکیده

هدف: هدف از اجرای این پژوهش، طراحی و ارائه مدل منابع انسانی نوآور، مبتنی بر حمایت سازمانی ادراک‌شده و به‌طور خاص، در سازمان‌های دولتی قزوین است. روش: روش پژوهش حاضر به‌لحاظ ماهیت داده‌ها، آمیخته اکتشافی (کیفی ـ کمی)، بر حسب هدف، از نوع کاربردی و از نظر روش اجرا، از نوع توصیفی ـ پیمایشی است. بخش کیفی با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون کلارک و براون با رویکرد قیاسی صورت گرفت. نمونه آماری در بخش کیفی با به‌کارگیری روش غیراحتمالی، از نوع هدفمند بود و برای این بخش ۱۱ نفر از خبرگان دانشگاهی و سازمانی انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کمی مدیران، معاونان و کارشناسان سازمان‌های دولتی قزوین بودند. نمونه‌گیری بخش کمّی با انتخاب ۴ سازمان دولتی از نوع امور حاکمیتی، زیربنایی، اقتصادی و اجتماعی، فرهنگی و خدماتی در استان قزوین صورت پذیرفت و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۲۲۰ نفر به‌دست آمد. روش نمونه‌گیری در بخش کمّی در غربالگری آغازین، به‌صورت هدفمند و در ادامه، به‌صورت ترکیبی از نوع خوشه‌ای، طبقه‌ای و تصادفی ساده انجام گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه نیمه‌ساختارمند و پرسش‌نامه محقق‌ساخته بوده است. در بخش کیفی برای تحلیل داده‌ها و کدگذاری مضامین اولیه مستخرج از ادبیات نظری و مصاحبه با خبرگان، از کدگذاری سه‌گانۀ محوری، گزینشی و باز با بهره‌گیری از نرم‌افزار مکس کیودا استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها در بخش کمّی نیز، از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس، برای اعتبارسنجی مدل از تحلیل عاملی تأییدی در نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس و برای شناسایی ترکیب بهینه مضامین حمایت سازمانی ادراک‌شده و منابع انسانی نوآور، از نرم‌افزار متلب استفاده شد.   یافته‏ها: یافته‌های پژوهش حاضر در گام نخست، شناسایی مضامین حمایت سازمانی ادراک‌شده و منابع انسانی نوآور در سطوح فراگیر، سازمان‌دهنده، پایه و کدهای اولیه بود و در گام بعدی، تفاوت مضامین مستخرج از ادبیات نظری و پیشینه پژوهش با مضامین به‌دست‌آمده از مصاحبه با خبرگان شناسایی شد. مدل نهایی پژوهش حاضر، بر اساس شاخص‌های بومی ـ دولتی، همچون ارزش‌های اخلاقی و انسانی متناسب با بافت فرهنگی حاکم بر فضای اداری ایران و همچنین، مبتنی بر منابع و مراجع موجود در قوانین، مقررات و اسناد طراحی شد. نتیجه‌گیری: مهم‌ترین دستاورد این پژوهش، ارائه الگوی چندسطحی برای سنجش میزان ترکیب بهینه عوامل حمایت سازمانی و منابع انسانی نوآور در سازمان‌های دولتی قزوین بود که به‌طور پویا با توجه به مقادیر متغیرهای ورودی، متغیر خروجی را پیش‌بینی می‌کند. پیاده‌سازی و اجرای این مدل در سازمان‌های دولتی قزوین را می‌توان کاربردی و مفید دانست.