مدلسازی ساختاری تفسیری راهبردهای توسعه صادرات شرکتهای دانش بنیان
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده حکمرانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران
doi
چکیده
توسعه صادرات بهعنوان یکی از راهبردهای کلان کشورها برای عبور از بحرانهای اقتصادی و دستیابی به رشد پایدار همواره مورد توجه بوده است. نظریههای اقتصاد کلاسیک، نئوکلاسیک و رشد اقتصادی جدید بر نقش همزمان صادرات و فناوری بهعنوان موتورهای رشد اقتصادی تأکید دارند. در پژوهشهای پیشین، مسائل توسعه صادرات دانشبنیان غالباً در سه سطح حاکمیت، سازمان و بازاریابی و غالباً با نگاه کلان و با اهداف سیاستگذاری مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش باهدف ارائه یک مدل فرایندی کاربردی جهت توسعه صادرات شرکت-های دانشبنیان ایرانی از طریق جهانیسازی شرکتها به شناسایی راهبردهای بازاریابی برای توسعه صادرات شرکتهای دانشبنیان ایرانی و ارائه مدل ساختاری تفسیری این راهبردها پرداخته است. روش پژوهش از نوع آمیخته متوالی بوده و در مرحله اول، با تحلیل مضمون مصاحبههای نیمهساختاریافته صورتگرفته با مدیران صادراتی شرکتهای دانشبنیان، راهبردهای کلیدی استخراج شده است. در مرحله دوم، با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) و مشارکت خبرگان دانشگاهی و فعالان حوزه دانشبنیان، مدلی سهمرحلهای شامل یادگیری بازار، ساخت بازار و رهبری بازار ارائه شده است. این مدل، شامل 15 راهبرد، مسیری عملیاتی برای توسعه صادرات دانشبنیان ترسیم میکند. این پژوهش با تمرکز بر بعد بازاریابی و با رویکردی جدید، از بیان صرف موانع و پیشرانها فراتر رفته و به ارائه مدل عملیاتی چند مرحلهای اقدام کرده که میتواند نقشه راه عملیاتی برای شرکتهای دانشبنیان صادراتی با سطوح بینالمللی متفاوت باشد. همچنین یافتههای پژوهش میتوانند بهعنوان چارچوبی راهبردی برای سیاستگذاران در سطح حاکمیت و مدیران شرکتهای دانشبنیان بهمنظور تقویت صادرات این شرکتها در بازارهای جهانی مورداستفاده قرار گیرند.
