تهیه‌ی نقشه آسیب پذیری آلودگی آبخوان بقیع خراسان رضوی باکاربرد دو روش COP و PRIK، استفاده از سنجش از دور و GIS

نویسندگان

1 دانشیار گروه زمین ریخت شناسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی، دانشگاه فردوسی، مشهد،ایران

doi
چکیده

آبخوانهای کربناته در مقیاس جهانی از مهمترین منابع تامین کننده­ی آب می­باشند. ارزیابی آسیب پذیری و تهیه­ی نقشه­ی پهنه بندی خطر، راهکاری مهم در مدیریت منابع آب کارست به شمار می­روند. گاهی  به دلیل نازک بودن ضخامت خاک، جریان متمرکز در اپی کارست، و تغذیه­ی نقطه ای از طریق حفره­های بلعنده نسبت به آلودگیها آسیب پذیرترند. هدف از این پژوهش، تهیه­ی نقشه­ی آسیب پذیری آبخوانِ حوضه­ی بقیع نیشابور در برابر انتشار آلودگی با استفاده از دو شبیه COP و PaPRIKa و ارائه­ی راهکارهای مدیریتی برای حفظ این منابع است. فراسنجهای مربوط به هر دو روش مذکور در محیط نرم­فزار GIS تعیین، و بعد از یکسان سازی مقیاس و ترکیب لایه ها، فراسنجها بر طبق جداول یک و دو ارزش گذاری شده و در نقشه­ی آسیب پذیری هر دو روش به دست آمد. در نهایت، نتایج مورد تحلیل و بررسی قرار گرفتند. برپایه­ی نتایج به دست آمده باکاربرد روش PaPRIKa، منطقه­ی مورد مطالعه از نظر میزان آسیب پذیری به سه رده­ی خیلی زیاد، زیاد و متوسط پهنه بندی گردید، که به ترتیب 8.9 درصد، 63.8 درصد و 27.2 درصداز مساحت منطقه را در برگرفته اند. نتایج نشان دادند که شاخص COP برای منطقه مورد مطالعه بین 0.5 تا 12 متغیر می باشد؛ بنابراین محدوده­ی مورد مطالعه از نظر آسیب پذیری به چهار رده­ی مختلف پهنه بندی گردیدکه عبارتند از: آسیب پذیری زیاد، متوسط، کم و خیلی کم، که به ترتیب 9.8 درصد،50درصد، 25.6 درصد و 14.6 درصد از مساحت منطقه را در بر گرفته اند.