بررسی اثر تنوع قومی اعضای تیم استارتاپهای ایرانی بر حجم سرمایهگذاری جمعآوریشده (مورد مطالعه: شرکتهای حاضر در نمایشگاه GITEX دبی)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 استاد، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
doi
10.22059/jipa.2023.355429.3295چکیده
هدف: شرکتهای استارتاپمحور در سراسر جهان نیروی کار متنوعی دارند. پیشبینیها از این حکایت میکند که نیروهای انسانی آینده در این شرکتها، اغلب از گروههای اقلیتی مانند زنان، مهاجران و گروههای قومی و نژادی مختلف تشکیل خواهد شد. استارتاپهای ایران نیز از این قاعده مستثنا نیستند و در آنها تعداد زیادی از افراد با زمینههای قومی و فرهنگی مختلف فعالیت میکنند. توانایی جذب سرمایه برای استارتاپهای نوآور، در راستای رشد بهتر و توسعه آنها امری ضروری است و انتظار میرود که قابلیتهای بنیانگذاران استارتاپها این توانایی را توسعه دهد. برهمین اساس، پژوهش حاضر بهدنبال بررسی تأثیر تنوع قومی بنیانگذاران استارتاپهای ایرانی حاضر در نمایشگاه جیتکس شهر دبی، بر حجم سرمایهگذاری جمعآوری شده است. روش: این پژوهش از لحاظ رویکرد کمی است، از جهت هدف کاربردی و از منظر گردآوری دادهها توصیفی است. جامعه آماری آن، بنیانگذاران ۲۰ استارتاپ شرکتکننده در فراخوان صندوق نوآوری و شکوفایی نهاد علمی ریاست جمهوری، در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ است که بهصورت سرشماری مطالعه شده است. برای دستهبندی افراد و تنوع قومی، از رویکردی خاص با عنوان شاخصِ شانون استفاده شد. برای بررسی اثر تنوع قومی بر حجم سرمایه جمعشده، از روش همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون و نرمافزار اسپیاساس استفاده شد. در این پژوهش چندین متغیر نظیر اندازه همگرویی اعضای شرکتکننده در نمایشگاه (که در سطح تأمین مالی سری A قرار داشتند)، سن استارتاپ (از سال تأسیس تا زمان حضور در این محل، در بازه زمانی ۰ تا ۱۰ سال) و تجربه حضور در استارتاپ (میانگین سالهای تجربه کار استارتاپی، قبل از پیوستن به این استارتاپ تا بعد از آن در بازه زمانی ۰ تا ۱۵ سال) بهعنوان متغیرهای کنترل در نظر گرفته شده است. یافتهها: طبق نتایج بهدستآمده تنوع قومی بنیانگذاران تیم استارتاپهای ایرانی، بر میزان سرمایهگذاری جمعآوری شده با توجه به متغیرهای کنترل سن استارتاپها، اندازه همگرویی و تجربه تمام وقت، تأثیر معناداری دارد. ضریب رگرسیون میان دو متغیر برابر با 892/0 است که این میزان، نشاندهنده تأثیر مثبت و معنادار تنوع قومی بر حجم سرمایهگذاری جمعشده است. از طرفی، ضریب همبستگی برای تنوع قومی، مثبت و از نظر آماری معنادار گزارش شد که نشان میدهد افزایش ۱ واحدی در تنوع قومی با افزایش ۱۴درصدی در مجموع سرمایه جذبشده همراه است. نتیجهگیری: این مطالعه با تأیید نظریه «تنوع بهعنوان مزیت» و رد نظریه «تنوع بهعنوان ضرر» در زمینه افزایش سرمایه جمعشده استارتاپ، به ادبیات حوزه مدیریت و کارآفرینی کمک کرده است. این پژوهش یادآور میشود که سرمایهگذاران این عرصه میتوانند تنوع را بهعنوان یک مزیت در استارتاپها مدنظر قرار داده و سرمایهگذاری بهتر و مناسبتری انجام دهند. نتایج میتواند با نظریه شناختی و پردازش اطلاعات سازگار باشد؛ به این معنا که در چارچوب ذهنی تنوع، ممکن است ترکیب افراد با مدلهای شناختی مختلف، نوآوری و ظرفیت حل مسئله را افزایش دهد. از سوی دیگر، نتایج از نظریه شبکههای اجتماعی و سرمایه اجتماعی (بهمعنای مجموع منابع بالفعل و بالقوه تعبیهشده درون جامعه) که از طریق شبکه روابطی که افراد یا واحدهای اجتماعی در اختیار دارند، پشتیبانی میکند. نتایج پژوهش با نظریه هویت اجتماعی یا متغیر وابسته آن که نظریه طبقهبندی اجتماعی است، سازگار نیست؛ زیرا استدلال نظریه هویت اجتماعی نشان میدهد که تنوع قومی میتواند تعارض را افزایش یا کارایی تبادل اطلاعات، انسجام و اعتماد را کاهش دهد که به اثرهای منفی عملکرد منجر میشود و این با نتایج پژوهش فوق متناقض است.