تعمیم‌پذیری جنسیتی نظریۀ شرمساری بازپذیرنده در تبیین رفتارهای انحرافی

نویسندگان

1 گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر. ایران

2 گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر. ایران

doi
10.22059/jisr.2024.381406.1533
چکیده

کاهش شکاف جنسیتی در رفتارهای انحرافی اخیراً نگاه‌های زیادی را به خود جلب کرده است. مقالۀ حاضر درنظر دارد تا صحت ادعای بریث‌ویت مبنی بر خنثی‌نبودن از جنسیت نظریۀ شرمساری بازپذیرنده و توانایی تعمیم‌پذیری آن به هردو جنس را به محک آزمون تجربی درآورد. مطالعۀ حاضر در دو بخش طراحی شده است. نخست مباحث نظری با بهره‌گیری از روش کتابخانه‌ای مطالعه و سپس با بهره‌گیری از تکنیک پیمایش آزمون می‌شود. در این مسیر از 831 نفر از دانشجویان پنج دانشگاه دولتی در شهر تهران به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای (خوشه‌بندی دانشگاه‌ها برحسب رشته، انتخاب دانشگاه متناسب با تعداد دانشجو و در دانشگاه متناسب با جنسیت) پرسشنامه گردآوری شده است. ضرایب رگرسیونی متغیرهای مستقل و رفتار انحرافی دانشجویان به تفکیک دو جنس گویای آن‌اند که تنها چهار متغیر پایبندی به ارزش‌های اخلاقی، دوستان منحرف، انگ‌زنی و جابه‌جایی شرم به مدل رگرسیونی دختران وارد شده‌اند و توانسته‌اند 39 درصد تغییرات واریانس متغیر رفتار انحرافی دختران را تبیین کنند. همچنین پنج متغیر پایبندی به ارزش‌های اخلاقی، درونی‌سازی شرم، دوستان منحرف، انگ‌زنی و بازپذیری به مدل رگرسیون خطی پسران راه یافته‌اند که قابلیت تبیین 40 درصد از تغییرات واریانس رفتار انحرافی آنان را فراهم آورده‌اند. درمجموع نظریۀ شرمساری بازپذیرنده از قابلیت تعمیم به رفتارهای انحرافی دختران دانشجو نیز برخوردار است و ادعای بریث‌ویت درخصوص توان این نظریه در تعمیم‌پذیری جنسیتی گمان جاه‌طلبانه‌ای نیست و نظریه قابلیت تعمیم به هردو جنس را دارد.