فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش تحلیل جامعه‌شناختی اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) با تمرکز بر مفاهیم کلیدی مانند ولایت فقیه، استقلال سیاسی و رابطه دین با حکومت انجام شده است. این اندیشه‌ها در چارچوب گفتمان اسلامی و با تأکید بر مشارکت مردمی، عدالت اجتماعی و مبارزه با استکبار جهانی شکل گرفته‌اند. پژوهشهای موجود نشان میدهند که اندیشه سیاسی ایشان مبتنی بر اصولی نظیر حاکمیت قانون الهی، مسئولیت‌پذیری حکومت در قبال مردم و لزوم حفظ هویت اسلامی در مقابل نفوذ فرهنگی غرب است. روش تحقیق در این تحلیل عمدتاً مبتنی بر تحلیل گفتمانی با استفاده از متون اصلی شامل سخنرانی‌ها، وصیتنامه و آثار مکتوب امام خمینی(ره) بوده است. این روش با به‌کارگیری تحلیل زبانی، بررسی زمینه‌های تاریخی-اجتماعی و کشف روابط قدرت در گفتمان سیاسی، امکان درک لایه‌های پنهان اندیشه ایشان را فراهم میکند. همچنین از روشهای کیفی مانند تحلیل محتوای اسناد تاریخی و بررسی اسناد آرشیوی برای بازسازی بستر شکل‌گیری این اندیشه‌ها استفاده شده است. یافته‌های تحقیقاتی حاکی از آن است که گفتمان سیاسی امام خمینی(ره) حول محور مفاهیم شناوری مانند "امت اسلامی"، "استقلال" و "مبارزه با استکبار" سازمان یافته است. این اندیشه‌ها با ایجاد پیوند بین مفاهیم دینی و الزامات حکمرانی مدرن، الگوی نوینی از حکومت دینی تحت عنوان "جمهوری اسلامی" را طراحی کرده‌اند که در آن فقه شیعی به عنوان هسته مرکزی نظام حقوقی-سیاسی عمل میکند. این تحلیل نشان میدهد که چگونه مفاهیم دینی در بافتار سیاسی-اجتماعی معاصر بازتعریف شده و به ابزاری برای بسیج مردمی تبدیل شده‌اند.