بررسی میزان تأثیر انقلاب اسلامی بر رویکرد‌های دینی نویسندگان رمان‌‌های دفاع مقدّس

نویسندگان

1 کارشناس پژوهش دانشگاه ارومیه

2 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه ایلام؛ایران

3 عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده علوم انسانی دانشگاه ایلام، ایلام. ایران

doi
چکیده

از دستاوردهای مهم برقراری نظام جمهوری اسلامی ایران، احیا و پررنگ‌ نمودن نقش دین اسلام در جامعه و به تبع آن جنگ تحمیلی بود که درگسترۀ ادبیّات انقلاب اسلامی و به ویژه در رمان­‌های دفاع مقدّس قابل بررسی و تحلیل است. تحقیق حاضر بر آن است تا نشان دهد رمان‌ نویسان دفاع‌ مقدّس در سه دهۀ رمان ‌نویسی، با دستاورد دینی انقلاب اسلامی چگونه و با چه رویکردهای برخورد کرده­‌اند؟ میزان تأثیرپذیری از محورهای سه ‌گانه دین اسلام (اعتقادات، احکام و اخلاق) در آثار خلق شده، تا چه اندازه بوده ‌است؟ برای پاسخی درخور به سؤال­‌های مورد نظر، ده رمان دفاع مقدّس از سال ۶۱ تا 1390 به شیوه تحلیلی، توصیفی و آماری بررسی محتوایی شده­‌اند. برآیند تحقیق حکایت از متغیربودن میزان و نحوه انعکاس محورهای سه­‌گانه دین اسلام در شخصیّت ‌پردازی، خلق موقعیّت­‌ها، صحنه­‌ها و درون­‌مایه آثار دارد که این امر باعث ایجاد سه نوع رویکرد عمده غالب «تربیتی - تعلیمی»، «فلسفی - کلامی» و «اخلاقی - عرفانی» به دین اسلام در آثار نویسندگان رمان‌‌­های دفاع مقدّس شده‌است.