مسئولیت‌های سازمانی مدیران در امرونهی به کارکنان در پرتو قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه خط‌‌مشی‌گذاری عمومی، دانشگاه جامع امام حسین علیهالسلام، تهران، ایران.

2 استاد، گروه خط‌مشی و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه علوم قرآن، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jipa.2023.356107.3305
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با بررسی آیاتی از قرآن کریم که در آن‌ها کلیدواژه امرونهی یا مشتقات مرتبط با آن‌ها به‌کار رفته، درصدد شناسایی مسئولیت‌های سازمانی مدیران در امرونهی به کارکنان است. روش: در این پژوهش، از روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم استفاده شد تا نقش امرونهی در فرهنگ سازمانی با تمرکز بر اهمیت نقش مدیران در پرتو آیات قرآن کریم تبیین شود؛ سپس به سایر منابع حدیثی، تفسیری، ترجمه‌ای و لغوی مراجعه شد. با استفاده از مفاهیم به‌دست‌آمده، محورهای موضوعی پژوهش تهیه و تدارک دیده شد و یافته‌های پژوهش ذیل آن‌ها قرار گرفت. یافته‌ها: مطابق با مبانی نظری و یافته‌های پژوهش، مدیران شایسته در سازمان، همواره با موقعیت‌سنجی و در نظر گرفتن شرایط و مؤلفه‌های مختلف به امرونهی می‌پردازند تا احتمال اجرای آن وجود داشته باشد. برخی از اهم این شرایط و مؤلفه‌ها عبارت‌اند از: قوانین و نظام‌نامه‌های سازمانی، روشن‌سازی قوانین و دستورها، بهسازی و خودسازی مدیران، نگاه به سازمان به‌مثابه خانواده، توجه به برنامه غذایی کارکنان، مدیریت بر مبنای ویژگی‌های فردی کارکنان، مشارکت سازمانی کارکنان، راهبری سازمان در پرتو توکل به خداوند و استقرار نظام تشویق و تنبیه. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داده است که حوزه‌های مسئولیتی مدیران در امرونهی به کارکنان در سازمان، صرفاً به صدور امرونهی، فرمان یا دستور خلاصه نمی‌شود، بلکه ملاحظاتی نیز پیش از امرونهی، حین امرونهی و پس از امرونهی به کارکنان وجود دارد که توجه به آن‌‎ها برعهده مدیران است و می‌تواند در اجرای امرونهی توسط کارکنان اثرگذار باشد.