کاربرد قوانین انتخاب اجتماعی (SCR) در مدیریت و بهرهوری بهینه از منابع آبی
نویسندگان
1 استادیار بخش مهندسی عمران و محیطزیست، دانشکده مهندسی، دانشگاه شیراز،
2 استاد تمام بخش مهندسی عمران و محیطزیست، دانشکده مهندسی، دانشگاه شیراز
3 دانشجوی کارشناسی ارشد بخش مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه شیراز
4 استاد تمام بخش مهندسی عمران و محیطزیست، دانشکده مهندسی، دانشگاه شیراز
doi
چکیده
مدیریت و بهرهوری بهینه منابع از آب زیرزمینی با توجه به ویژگیهای آن، تمهیدات مناسبی را می طلبد. بهره وری از منابع آب زیرزمینی دارای مسائل مهمی مانند اهداف متضاد و پیچیده، متغیرهای تصمیمگیری قابلتوجه، و عدم قطعیتهای مختلف میباشد. بویژه زمانی که ذینفعان متفاوتی با مطلوبیتهای متضاد در این بهره وری درگیر باشند تضاد منافع بین ذینفعان بیش از پیش بروز میکند. هدف از روش شناسی ارائه شده در این مقاله، تعیین مقدار بهینهی تخصیص منابع آب زیرزمینی با تأکید بر رفع اختلاف بین طرفهای درگیر در تدوین سیاستهای بهره وری بر مبنای رویکرد کاربرد قوانین انتخاب اجتماعی میباشد. در این مطالعه، با تدوین یک روش شبیهسازی-بهینهسازی، مقادیر بهینهی تخصیص از آبخوان تعیین گردیدند. بدین منظور، یک فراشبیه بر مبنای شبکهی عصبی پرسپترون چندلایه (MLP) با استفاده از نتایج اجرای مکرر شبیه شبیهساز آبخوان (MODFLOW) برای پیشبینی مقادیر افت تراز آب زیرزمینی، آموزش و صحتسنجی گردید. منحنی تعامل بین اهداف متضاد، به وسیلهی شبیه بهینهسازی چندهدفهی NSGA-II به دست آمده است. برای انتخاب بهترین نقطهی غیرپست به عنوان راهحل مورد توافق در مورد منحنی تعامل بین اهداف، روشهای انتخاب اجتماعی به کار رفته است. کارایی ساختار تدوین شده بر روی آبخوان دشت کوار- مهارلو در استان فارس مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصله نشان میدهد که روش پیشنهادی، از کارایی مناسبی برای تعیین سیاستهای تخصیص از منابع آب زیرزمینی برخوردار است. پس از اعمال سیاستهای تخصیص بهینه تعیینشده با کاربرد شبیه شبیهسازی- بهینهسازی پیشنهادی در دشت کوار-مهارلو، حجم تخلیهی سالانه از آبخوان بهطور میانگین با کاهش 56 درصدی به 52/25 میلیون مترمکعب در سال میرسد.