تجزیه و تحلیل عوامل مؤثر بر فقر آبی در ایران با استفاده از رویکرد (PLS-SEM)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 پژوهشگر اقتصاد آب و محیط‌زیست

3 استاد گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22112/jwwse.2023.392530.1360
چکیده

این مقاله معیارهای مؤثر بر فقر آب شامل نیروهای محرک، فشار، وضعیت و اثر را مورد بررسی قرارداده و عوامل مؤثر بر این معیارها را با استفاده از روش (PLS-SEM) در مقاطع زمانی 1390، 1394 و 1398 شناسایی می‎نماید. یافته‎های حاصل از برآورد مدل نشان می‎دهند که فقر آبی در استان‎های کشور متأثر از نیروهای محرک مانند نرخ بیکاری، نرخ مرگ و میر کودکان کمتر از یک‎سال است. هم‎چنین وضعیت فقر آبی متأثر از سازه فشار با متغیرهایی نظیر میانگین سالانه ارتفاع بارندگی، مصرف کود شیمیایی در هر هکتار سطح زیر کشت است. علاوه‎بر آن سازه وضعیت که نشان‎دهنده تغییرات ‎محیط‎زیستی است اثر منفی و معناداری بر روی اثرات فقر آبی دارد. در خصوص عوامل اثرگذار بر فقر آب در سال‎های مورد بررسی می‎توان گفت که بیشترین عامل اثرگذار بر سازه‎ها درصد افراد تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی با ضریب 796/0، درصد اراضی زیر کشت آبی از کل زمین‎های زیر کشت با ضریب 893/0، مصرف آب شرب کل با ضریب 888/0 و پدیده‎های بیابانی با ضریب 1 هستند.