اعتبارسنجی مرجحیت مخالفت با عامه در علاج تعارض اخبار (موردپژوهی: نجاست خمر)

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

2 استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

doi
10.22059/jorr.2018.222698.1007535
چکیده

میدانداری مخالفت با عامه به‌عنوان یکی از مرجحات تعارض نصوص، در بسیاری از احکام اختلافی محسوس است؛ گروهی از فقها با روی آوردن به مرجحیت مخالفت با عامه و حمل اخبار موافق عامه بر تقیه، راهی برای حل اختلاف نصوص جسته‌اند. نجاست و طهارت خمر از جملۀ این موارد اختلافی است که با توجه به وجود روایات دال بر طهارت خمر، به‌واسطۀ حمل بر تقیه و کنار راندن آنها از صحنۀ استدلال، فتوای مشهور فقها دال بر نجاست خمر سامان یافته است. این نوشته، با دغدغۀ سنجش رَوایی کاربرد مرجحیت مخالفت با عامه در مسئلۀ نجاست خمر، نوشته شد و جایگاه این مرجح را در حل تعارض اخبار طهارت و نجاست خمر پی گرفته‌ایم. عدم رعایت ضوابط مربوط به تعارض اخبار در اعمال مرجحات و به‌ویژه مخالفت با عامه و آشفتگی و نابسامانی افکار در مسئلۀ نجاست خمر، دستاورد این پژوهش است که پس از تتبع وسیع در آرای فقها حاصل شده است.