تبیین مبانی نقلی و عقلی مردمسالاری دینی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدرسی مبانی نظری، شاخه مبانی نظری اسلام، دانشگاه قم، قم، ایران
2 عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه قم، قم، ایران
doi
چکیده
در فلسفه سیاست که در آن به مسائلی، نه با دغدغههای کاربردی علم سیاست، بلکه مرتبط با جنبههای نظری و مبنایی این علم پرداخته میشود؛ نقش اراده مردم در فرآیند حاکمیت یکی از مباحث اساسی است. اهمیت این بحث، این سؤال را بهطور جدی مطرح میسازد که تحفظ همزمان بر نقش اراده الهی و اراده مردم در استقرار و بقای حاکمیت دینی از چه مبنای نقلی و عقلی برخوردار است؟ یافتههای نظری این پژوهش که با شیوه اسنادی و تبیینی و با بهرهگیری از ادله نقلی و عقلی حاصل شده است بدین قرار است که در مردمسالاری دینی از یکسوی مالکیت و حاکمیت حقیقی عالم هستی بهویژه انسانها از آن خداست و اسلام تنها آیین سامانبخش حیات انسان در تمام عرصههاست و از دیگر سوی به اقتضای اراده تکوینی خداوند، انسان اختیار تعیین سرنوشت خویش را دارد و حاکمیت اسلام تنها از رهگذر عمل به قوانین اسلام از روی اراده و اختیار انسانهاست؛ اما این اختیار نه منشأ حقانیت و مشروعیت حاکمیت اسلام، بلکه خاستگاهِ عینیت و عامل بقای حاکمیت اسلام و حاکمان الهی است.