تحلیل تعارض منافع در نظام بانکی ایران: استفاده از نظریه بازی‌ها و مدل گراف برای ارزیابی تعادل بین بازیگران

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری تخصصی، گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران .

2 دانشجوی دکتری، گروه مالی بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران .

3 استادیار، گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران

doi
چکیده

یکی از چالش‌های اساسی نظام بانکی ایران، تعارض منافع است که نقش کلیدی در اعتماد عمومی به نظام بانکی دارد و اشاره بر وضعیتی دارد که منافع شخصی فرد با وظایف و مسئولیت‌های وی در تضاد است. بدون توجه به بازیگران حوزه تعارض منافع، نمی‌توان از رسیدن به هدف و کنترل تعارض منافع مطمئن بود. به همین منظور، در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوا، مصاحبه‌ها با خبرگان و شناسایی خواسته‌ها و اقدامات آن‌ها انجام شده است. از طریق رویکرد نظریه بازی‌ها و مدل گراف، وضعیت تعادل بین بازیگران مانند بانک‌ها، مشتریان و وام‌گیرندگان، قانون‌گذاران و نهادهای نظارتی، سرمایه‌گذاران و تحلیل‌گران بازار و سازمان‌های حقوق مصرف‌کننده شناسایی شده است. وضعیت تعادل بین بازیگران از طریق مصاحبه با آن‌ها در خصوص ترجیحات تعیین شده و با کمک تحلیل مسیر تکاملی، حرکات بازیگران در خصوص رسیدن از وضع موجود به وضعیت تعادل مشخص شده است. با بررسی وضعیت تعادل بین بازیگران دریافت شد که این وضعیت، وضعیت مطلوب جامعه و سیاست‌گذار نیست و برای رسیدن به تعادل نیاز به تغییر ترجیحات بازیگران است. از طریق تحلیل بازی معکوس دریافت شده است که قانون‌گذاران و نهادهای نظارتی می‌بایست به تقویت نظارت و شفافیت و سازمان‌های مدافع حقوق مصرف‌کننده کمپین‌های آگاهی‌بخشی و برای تقویت مقررات حمایتی با قانون‌گذاران و نهادهای نظارتی همکاری کنند بتوانند به وضعیت مطلوب برای اقتصاد کشور برسند.