بررسی وضعیت ژئواکونومی امپراتوری هخامنشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری باستان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار گروه باستانشناسی ،دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 استادیار گروه باستان شناسی،دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30465/sehs.2021.31658.1602چکیده
پژوهش حاضر سعی دارد به این سوالات پاسخ دهد که امپراتوری هخامنشی بر پایۀ چه شاخصهایی حوزه نفوذ خود را از سرزمین پارس گسترش داد ؟ و این شاخصها در تشکیل امپراتوری هخامنشی چه تأثیری داشتهاند؟ دادههای این پژوهش به شیوۀ کتابخانهای گردآوری شده و با روش توصیفی و تحلیلی تجزیه شدهاند. برآیند پژوهش نشان میدهد، کوروش بزرگ، مناطق دارای اقتصاد پویا و نواحی را که به سواحل آبهای آزاد میرسیدند، تصرف کرد، دسترسی به این نواحی برای تشکیل امپراتوری الزامی است. از ابتدا هدف اصلی پادشاهان هخامنشی، دستیابی به منابع انرژی در مناطق مختلف بود، در حقیقت سیاست، جغرافیا و اقتصاد به طور ترکیبی در تصرف نواحی مختلف مدنظر قرار گرفت، که امروزه ارتباطات این سه در حوزه ژئواکونومی مطالعه میشود. از دوره داریوش اوّل سرزمین ایران به مرکزیت سیاسی پارس مصدر تمام سازوکارهای موثر در زمینه سیاست، اجتماع و اقتصاد محسوب میشد، در این دوره با ادغام نواحی دارای ارزش ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک در بدنۀ امپراتوری هخامنشی و کارگیری راهبردهای استیلا، استخراج و انتقال مازاد انرژی شهربها به مرکز سیاسی و با بهرهگیری هوشمندانه از نظام اداری، شبکه راهها و توسعه سیستمهای آبیاری و کشاورزی، امپراتوری هخامنشی به هدف ژئواکونومی خود که توسعه تجارت و ارتقا سطح زندگی مردم بود، دست یافت.